W dzisiejszym świecie Kras Słowacki jest tematem o wielkim znaczeniu i zainteresowaniu szerokiego spektrum osób i grup. Niezależnie od tego, czy ze względu na wpływ na społeczeństwo, znaczenie historyczne czy wpływ na dziedzinę nauki, Kras Słowacki jest tematem, który nie pozostawia nikogo obojętnym. Temat ten na przestrzeni lat wywołał niekończące się debaty i dyskusje, a także liczne badania i publikacje, które przyczyniły się do wzbogacenia wiedzy na ten temat. W tym artykule zbadamy różne aspekty Kras Słowacki i przeanalizujemy jego znaczenie w różnych kontekstach, aby zaoferować wszechstronną i wzbogacającą wizję tego wpływowego i intrygującego tematu.
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Typ |
przyrodniczy |
Spełniane kryterium |
VIII |
Numer ref. | |
Region[b] |
Europa i Ameryka Północna |
Historia wpisania na listę | |
Wpisanie na listę |
1995 |
Dokonane zmiany |
2000 |
Położenie na mapie Słowacji ![]() | |
Położenie na mapie Węgier ![]() | |
48,5833°N 20,5833°E/48,583330 20,583330 | |
Kras Słowacki (słow. Slovenský kras) – obszar w południowo-wschodniej Słowacji, przy granicy z Węgrami, stanowiący zespół równin i płaskowyżów krasowych. Jest północną (słowacką) częścią jednostki geomorfologicznej, zwanej Krasem Słowacko-Węgierskim.
Kras Słowacki zbudowany jest w większości z osadowych skał pochodzenia triasowego, głównie z ławic wapieni. Występują tu bardzo liczne i rozwinięte elementy rzeźby krasowej takie jak jaskinie, uwały (zapadliska krasowe), polja, ponory, wywierzyska, ślepe doliny i in.
Góry nie przekraczają wysokości 600–800 m n.p.m. Umiarkowany płaskowyż rozdzielony jest rzekami i potokami: Štítnik, Slana, Blatný potok, Hájsky potok, Turňa. Powstały w ten sposób oddzielne płaskowyże, zwane tu płaninami (słow. planina): Koniarska, Plešivská, Silická, Horný vrch i Dolný vrch, Zádielska i Jasovská – rozdzielone głębokimi kanionami i wąwozami, zwanymi tu „cieśniawami” (słow. tiesňavy), z których najbardziej znana jest Dolina Zádielska.
Większość ludności wielu wsi położonych na terenie i obrzeżach Krasu Słowackiego stanowią Węgrzy. Liczni są również Cyganie.
Kras Słowacki jest rezerwatem biosfery UNESCO.
Większą część Krasu Słowackiego obejmuje utworzony w 2002 r. Park Narodowy Kras Słowacki.
W 1995 r. jaskinie Krasu Słowackiego i węgierskiego Krasu Aggtelek zostały zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO (wpis został rozszerzony w 2000 r. o Dobszyńską Jaskinię Lodową w Słowackim Raju).