Paweł Marek Huelle (ur. 10 września 1957 w Gdańsku, zm. 27 listopada 2023 tamże[1][2]) – polski pisarz; prozaik, poeta i dramaturg.
Życiorys
Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim[3]. W trakcie wydarzeń sierpniowych w 1980 był jednym z inicjatorów apelu o powołanie niezależnej organizacji studenckiej[4]. Zaangażowany następnie w działalność związaną z NSZZ „Solidarność”, był m.in. członkiem redakcji „Głosu Wolnego” wydawanego w czasie I Krajowego Zjazdu Delegatów związku[5]. Po wprowadzeniu stanu wojennego współpracował z wydawnictwami podziemnymi[3].
W latach 1983–1986 uczył języka polskiego w szkołach podstawowych, zawodowych i średnich. Pracował też w spółdzielni Świetlik[6]. Następnie wykładał filozofię na Akademii Medycznej w Gdańsku. W latach 1994–1999 zajmował stanowisko dyrektora TVP3 Gdańsk[3]. W 2010 został wykładowcą na kierunku reżysersko-operatorskim Gdyńskiej Szkoły Filmowej[6], a w 2011 kierownikiem literackim Teatru Miejskiego w Gdyni[7].
Twórczość poświęcił w większości Gdańskowi jako rodzinnemu miastu. Popularność przyniosła mu debiutancka powieść Weiser Dawidek (wydana w 1987)[3], zekranizowana przez Wojciecha Marczewskiego w 2000[8] pod tytułem Weiser. Był członkiem polskiego PEN Clubu[9], objął funkcję wiceprezesa tej organizacji[10].
Na podstawie jego twórczości powstały spektakle teatralne[3]: w Teatrze Telewizji Stół (2000)[11] i Srebrny deszcz (2000)[12], a także Kąpielisko ostrów (2001) w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie[13].
Krytykował wypowiedzi księdza Henryka Jankowskiego, które oceniał, podobnie jak gdańska kuria metropolitalna, jako antysemickie[14][15]. Po stwierdzeniu, że przemawia on jak gauleiter, gensek, a nie jak kapłan, duchowny wytoczył mu proces, który zakończył się korzystnie dla pisarza[16].
Zasiadał w konwencie Ruchu Stu[17]. W 1998 z listy Unii Wolności bez powodzenia kandydował na radnego Gdańska[6]. W 2010 był członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przedterminowymi wyborami prezydenckimi[18].
Od 2019 był członkiem Rady Kultury Gdańskiej[19].
Został pochowany 7 grudnia 2023 na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku[20] (rejon IV, kwatera TAR I/2a/8)[21].
Życie prywatne
Dwukrotnie żonaty. Był mężem Anny, z którą miał syna Juliusza. Jego drugą żoną była malarka Ida Łotocka-Huelle[6].
Twórczość
Z tym tematem związana jest kategoria: Powieści Pawła Huelle.
Paweł Huelle był autorem następujących książek[22]:
- Weiser Dawidek (1987)[23],
- Opowiadania na czas przeprowadzki (1991)[24],
- Wiersze (1994)[25],
- Pierwsza miłość i inne opowiadania (1996)[26],
- Inne historie (1999)[27],
- Mercedes-Benz. Z listów do Hrabala (2001)[28], tłum. na język litewski (Mercedes-Benz. Iš laiškų Hrabalui, tłum. Vytautas Dekšnys, 2011),
- Byłem samotny i szczęśliwy (2002)[29],
- Castorp (2004)[30],
- Ostatnia Wieczerza (2007)[31],
- Opowieści chłodnego morza (2008)[32],
- Śpiewaj ogrody (2014)[33],
- Ulica świętego Ducha i inne historie (2016)[34],
- Talita (2020)[35].
Paweł Huelle był również współautorem scenariuszy do filmów Wróżby kumaka (2005)[36][37], NZS. Tak się zaczęło… (2005)[38], O dwóch takich, co nic nie ukradli (1999)[39].
Odznaczenia, wyróżnienia i upamiętnienie
- Odznaczenia i wyróżnienia
- Upamiętnienie
Został uwieczniony jako jeden z apostołów na obrazie Ostatnia wieczerza Macieja Świeszewskiego, który umieszczono w hali przylotów gdańskiego lotniska. Obraz stanowił inspirację dla powieści pisarza pt. Ostatnia Wieczerza z 2007[51].
Poeta Janusz Szuber zadedykował Pawłowi Huellemu wiersz Krahla, wydany w tomikach poezji 19 wierszy z 2000[52] oraz Pianie kogutów z 2008[53].
W 2024 na jednym z filarów przystanku PKM Gdańsk Niedźwiednik powstał mural upamiętniający pisarza[54].
Przypisy
- ↑ ŁukaszŁ. Kamiński ŁukaszŁ., Paweł Huelle nie żyje. Pisarz miał 66 lat , wyborcza.pl, 27 listopada 2023 .
- ↑ JanJ. Bończa-Szabłowski JanJ., Nie żyje Paweł Huelle. Kolibra lot ostatni, rp.pl, 27 listopada 2023 .
- ↑ a b c d e f Paszporty Polityki: Literatura: Paweł Huelle , polityka.pl, 3 listopada 2009 .
- ↑ Niezależne Zrzeszenie Studentów, encyklopedia-solidarnosci.pl .
- ↑ Kalendarium wrzesień 1981, Encyklopedia Solidarności .
- ↑ a b c d e f g h i j k Huelle Paweł , gedanopedia.pl .
- ↑ Teatr Miejski pełen wątków lokalnych i z Pawłem Huelle , trojmiasto.pl, 20 września 2011 .
- ↑ Weiser w bazie Filmweb .
- ↑ O klubie, penclub.pl .
- ↑ Spotkanie litewskiego i polskiego PEN Clubu , wilnoteka.pl, 19 października 2011 .
- ↑ Stół w bazie IMDb (ang.) .
- ↑ Srebrny deszcz, Encyklopedia teatru polskiego (przedstawienia) .
- ↑ Kąpielisko Ostrów, Encyklopedia teatru polskiego (przedstawienia) .
- ↑ Sąd ogłosi wyrok w sprawie ks. Jankowski – pisarz Paweł Huelle , bankier.pl, 30 sierpnia 2005 .
- ↑ MarcinM. Kornak MarcinM., Brunatna księga 1987–2009, Warszawa: Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”, 2009, s. 105 .
- ↑ MarcinM. Kornak MarcinM., Brunatna księga 1987–2009, Warszawa: Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”, 2009, s. 345 .
- ↑ Podstawowe informacje na temat Ruchu 100, ruch100.org.pl .
- ↑ Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego , onet.pl, 16 maja 2010 .
- ↑ Rada Kultury Gdańskiej (kadencja 2019–2023), gdansk.pl, 28 listopada 2019 .
- ↑ Ostatnia droga Pawła Huelle. „Wpisał obraz Gdańska na nowo w serca wielu mieszkańców” , gdansk.pl, 7 grudnia 2023 .
- ↑ Paweł Huelle , cmentarze-gdanskie.pl .
- ↑ Huelle Paweł , biblionetka.pl .
- ↑ PawełP. Huelle PawełP., Weiser Dawidek, Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1987, ISBN 83-215-8286-9, OCLC 24103229 . Brak numerów stron w książce
- ↑ PawełP. Huelle PawełP., Opowiadania na czas przeprowadzki, Londyn: Puls, 1991, ISBN 0-907587-56-9, OCLC 27144066 . Brak numerów stron w książce
- ↑ PawełP. Huelle PawełP., Wiersze, Gdańsk: TEXT, 1994, ISBN 83-85156-39-9, OCLC 39706156 . Brak numerów stron w książce
- ↑ PawełP. Huelle PawełP., Pierwsza miłość: i inne opowiadania, Londyn: Puls Publications, 1996, ISBN 1-85917-061-7, OCLC 36962865 . Brak numerów stron w książce
- ↑ PawełP. Huelle PawełP., Inne historie, Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 1999, ISBN 83-87316-43-1, OCLC 43456096 . Brak numerów stron w książce
- ↑ PawełP. Huelle PawełP., Mercedes-Benz. Z listów do Hrabala, Kraków: Znak, 2001, ISBN 83-240-0114-X, OCLC 48704187 . Brak numerów stron w książce
- ↑ PawełP. Huelle PawełP., Byłem samotny i szczęśliwy, Warszawa: Rosner & Wspólnicy, 2002, ISBN 83-89217-14-7, OCLC 51998225 . Brak numerów stron w książce
- ↑ PawełP. Huelle PawełP., Castorp, Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2004, ISBN 83-89405-68-7, OCLC 56139470 . Brak numerów stron w książce
- ↑ Ostatnia Wieczerza popkultury, „Media Biznes Kultura” (3), 2017, DOI: 10.4467/25442554.mbk.17.023.8315, ISSN 2544-2554 .
- ↑ PawełP. Huelle PawełP., Opowieści chłodnego morza, Kraków: Znak, 2008, ISBN 978-83-240-1031-8, OCLC 269442500 . Brak numerów stron w książce
- ↑ PawełP. Huelle PawełP., Śpiewaj ogrody, Kraków: Znak, 2014, ISBN 978-83-240-2195-6, OCLC 875639557 . Brak numerów stron w książce
- ↑ PawełP. Huelle PawełP., Ulica świętego Ducha i inne historie, Kraków: Znak, 2016, ISBN 978-83-24021-96-3 . Brak numerów stron w książce
- ↑ PawełP. Huelle PawełP., Talita, Kraków: Znak, 2020, ISBN 978-83-240-6082-5 . Brak numerów stron w książce
- ↑ Paweł Huelle o „Wróżbach kumaka” , onet.pl, 12 października 2004 .
- ↑ Wróżby Kumaka – Unkenrufe , krystynajanda.pl, 11 września 2005 .
- ↑ NZS. Tak się zaczęło… w bazie filmpolski.pl .
- ↑ Paweł Huelle w bazie Filmweb .
- ↑ M.P. z 2012 r. poz. 985
- ↑ Odznaczenia w 32. rocznicę Porozumień Sierpniowych, prezydent.pl, 31 sierpnia 2012 .
- ↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis , gov.pl .
- ↑ a b c Laureaci medalu św. Wojciecha, gdansk.pl .
- ↑ Nagroda im. Kościelskich: Laureaci , bn.org.pl .
- ↑ Laureaci Nagrody Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis” , bip.gdansk.pl .
- ↑ Laureaci Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury , gdansk.pl .
- ↑ Nagroda Nike 2008, nike.org.pl .
- ↑ Wrzeszcz Mikołaja Trzaski Pomorską Książką Roku. Nagrody „Wiatr od morza” przyznane , trojmiasto.pl, 28 października 2021 .
- ↑ Znamy laureatów Pomorskiej Nagrody Literackiej Wiatr od Morza , pomorskie.eu, 27 października 2021 .
- ↑ IV edycja literackiej nagrody Wiatr od morza. Laureatami Pawlak, Huelle, Trzaska, Gregorczyk, Jabłoński, Czaja, gdansk.pl, 27 października 2021 .
- ↑ Ostatnia Wieczerza , swieszewski.com .
- ↑ JanuszJ. Szuber JanuszJ., 19 wierszy, Lesko: Zygmunt Nater: Handel, Usługi, Wydawnictwa, 2000, s. 11 .
- ↑ JanuszJ. Szuber JanuszJ., Pianie kogutów, Kraków: Znak, 2008, s. 88, ISBN 978-83-240-0941-1 .
- ↑ GustawG. Płóciniak GustawG., Nowy mural na Niedźwiedniku już gotowy. Współtworzy ciekawą historię , pomorskie.eu, 9 maja 2024 .
Identyfikatory zewnętrzne: