W tym artykule szczegółowo zbadamy Virginia Hall i jego znaczenie w dzisiejszym społeczeństwie. Virginia Hall jest tematem zainteresowania od dawna, a jego wpływ obejmuje wiele aspektów współczesnego życia. Przez lata prowadzono szeroko zakrojone badania nad Virginia Hall, w wyniku czego zgromadzono pokaźną wiedzę na ten temat. W tym artykule przeanalizujemy różne perspektywy i podejścia przyjęte w stosunku do Virginia Hall, a także jego ewolucję w czasie. Dodatkowo omówimy praktyczne i teoretyczne implikacje Virginia Hall w różnych obszarach, od polityki, przez naukę, po kulturę popularną. Mamy nadzieję, że pod koniec tego artykułu udało nam się przedstawić kompleksowy przegląd Virginia Hall i zapewnić lepsze zrozumienie jego znaczenia w dzisiejszym świecie.
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data śmierci | |
Zawód, zajęcie |
agentka SOE i OSS, analityczka CIA |
Odznaczenia | |
Virginia Hall, ps. agentka 3844, Diane[1] (ur. 6 kwietnia 1906 w Baltimore, zm. 12 lipca 1982 w Rockville) – amerykańska agentka, przywódczyni dwóch siatek wywiadowczych we Francji w czasie II wojny światowej (SOE i OSS), następnie analityczka CIA.
Urodziła się 6 kwietnia 1906 r. w Baltimore jako córka bankiera Edwina Lee Halla i jego żony Barbary Virginii Hammel[1], która była sekretarką swojego późniejszego męża. Rodzice planowali wydać Hall dobrze za mąż, jednak ona sama lubiła uprawiać sport i zamierzała pracować w dyplomacji. Od 1926 do 1933 r.[2] studiowała na Radcliffe College i Barnard College na Uniwersytecie Columbia, a następnie na uczelniach w Europie (Francji, Niemczech i Austrii)[1]. Ku niezadowoleniu rodziców na studiach nie znalazła kandydata na męża, a jedyną poważniejszą znajomość – z polskim oficerem – zerwała na żądanie ojca. Po studiach kilkukrotnie aplikowała do Departamentu Stanu, ale jej podania były odrzucane, gdyż w ówczesnej amerykańskiej dyplomacji bardzo rzadko zatrudniano kobiety. Ostatecznie[2] w 1931 r.[1] przyjęła posadę sekretarki w ambasadzie amerykańskiej w Warszawie, a następnie w tureckim Izmirze[2], Austrii, Tallinie w Estonii[1] i Włoszech[3].
W 1933 r.[4], podczas polowania na otaczających Izmir bagnach, potknęła się przy przechodzeniu przez płot, w efekcie czego wypaliła niezabezpieczona strzelba, którą niosła na ramieniu. W wyniku postrzału została ranna w lewą stopę, a na skutek rozwijającej się gangreny, konieczna była amputacja nogi poniżej kolana, doszło też do ogólnoustrojowego zakażenia. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych Hall otrzymała protezę w formie aluminiowej stopy na drewnianej nodze[2], którą nazywała Cuthbert[1]. Z uwagi na ograniczenia ówczesnej technologii proteza nie była dobrze dopasowana, a mocujące protezę skórzane pasy powodowały odparzenia i raniły kikut. Na skutek amputacji Hall straciła ostatecznie możliwość pracy w dyplomacji, pomimo interwencji u prezydenta Franklina Roosevelta, który pozwolił jej jedynie na pracę w charakterze sekretarki[2].
Po pobycie w Stanach Hall pracowała między innymi w ambasadzie w Tallinnie, ale w maju 1939 r. rzuciła tę posadę i wyjechała do Paryża[2], gdzie znalazła zatrudnienie jako dziennikarka[3]. Po agresji III Rzeszy na Polskę pojechała do Londynu, by wstąpić do brytyjskiej armii, ale została odrzucona ze względu na amerykańskie obywatelstwo. Wróciła więc do Francji i po agresji niemieckiej na ten kraj[1] zaciągnęła się do francuskiej służby pomocniczej jako kierowca karetki i w ten sposób wzięła udział w kampanii francuskiej. Po upadku Francji wyjechała przez Hiszpanię do Wielkiej Brytanii. Brytyjski agent George Bellows, rezydujący w Hiszpanii, zwerbował ją do francuskiej sekcji brytyjskiego wywiadu Special Operations Executive, który intensywnie poszukiwał agentów i źródeł informacji w okupowanej Francji (w 1941 r. SOE nie miało żadnego agenta w tym kraju)[2].
Po przeszkoleniu Hall została wysłana do Francji jako agentka 3844[1] w celu zdobywania informacji i koordynacji funkcjonowania ruchu oporu. Do okupowanego kraju pojechała jako obywatelka neutralnych Stanów Zjednoczonych i dziennikarka New York Post Marie Monin. Na jej korzyść działała niepełnosprawność i płeć, które przynajmniej początkowo mogły stanowić część kamuflażu[2]. Podając się za dziennikarkę poznała Suzanne Bertillon, która zajmowała się cenzurą korespondencji zagranicznych mediów i działała w ruchu oporu. Bertillon poznała Hall ze swoimi kontaktami w całej Francji, co umożliwiło jej zdobywanie dużej ilości informacji. Ponadto zajęła się organizowaniem podziemnej prasy, która trafiała do około dwóch milionów Francuzów[1]. Hall zdołała skutecznie przetrwać we Francji dlatego, że w odróżnieniu od wielu innych agentów i członków ruchu oporu regularnie zmieniała wizerunek, unikała zbędnych rozrywek i kontaktów towarzyskich oraz potrafiła kontrolować, komu i co mówiła. W efekcie po 15 miesiącach rekrutacji, szkoleń i infiltracji z ponad 20 agentów brytyjskich we Francji, tylko Hall zdołała przetrwać i podjąć działalność[2].
Hall stworzyła siatkę, która stała się zalążkiem ruchu oporu we Francji Vichy, a potem także na terytorium okupowanym. Chyba najważniejszą postacią wśród jej ludzi była Germaine Guérin, właścicielka luksusowego burdelu, do którego chodzili urzędnicy państwa Vichy i niemieccy oficerowie, która dzięki swoim dziewczynom była nieocenionym źródłem informacji, ale także stwarzała możliwości oddziaływania. Dziewczyny nie tylko wyciągały od klientów informacje, ale także namawiały ich na heroinę i w niejedym przypadku doprowadziły ich do uzależnienia, a tym samym do wyłączenia ich jako żołnierzy. Dziewczyny, które złapały chorobę weneryczną, dzięki świadectwu zdrowia wystawianemu przez znajomego ginekologa, świadomie zarażały Niemców, aby długofalowo oganiczyć ich możliwości.[5] Dalszymi współpracownikami Virginii Hall byli robotnicy, kelnerki, lekarze, fryzjerki, policjanci, studenci, przedsiębiorcy i kolejarze. Hall organizowała przez swoją siatkę także akty małego sabotażu, jak choćby zatruwanie żywności przeznaczonej na eksport do Niemiec, ale też stworzyła szlak przerzutowy przez Pireneje do Hiszpanii. W marcu 1942 r. zorganizowała ucieczkę 12 agentów SOE przetrzymywanych w obozie internowania w Mauzac, a następnie przerzuciła ich do Hiszpanii[2].
Podczas przygotowań do inwazji w Afryce Północnej jesienią 1942 r. Hall zwlekała z ewakuacją mimo 15 miesięcy pobytu we Francji. Po lądowaniu aliantów w Afryce wsiadła do ostatniego pociągu na południe Francji, a już następnego dnia niemieckie wojska weszły na terytorium Vichy, zaś Gestapo zaczęło wyłapywać i torturować współpracowników Hall, których wydał niemiecki konfident w szeregach jej siatki. Mimo to nie zdołało jej ująć, a nawet błędnie przyjmowało, że jest Kanadyjką. Na kolportowanych przez władze niemieckie plakatach określono ją jako najbardziej niebezpiecznego szpiega wroga. Hall po opuszczeniu pociągu przekroczyła granicę hiszpańską, wykorzystując wraz z przewodnikiem i dwoma innymi zbiegami, długi na 80 kilometrów szlak wiodący przez Pireneje, mimo protezy i temperatury -20 °C. Przyznała później, że najstraszniejszym momentem pobytu w okupowanej Francji było to przejście przez góry[2].
Po przeprawie przez góry, udała się na pociąg do Barcelony, ale ponieważ kilka godzin czekała na stacji, zwróciła na siebie uwagę podróżnych i została aresztowana przez policję za nielegalne przekroczenie granicy. Z aresztu zwolniła ją interwencja amerykańskiej ambasady, która o jej ujęciu dowiedziała się od prostytutki, którą Hall zwerbowała do współpracy w czasie pobytu w areszcie[2].
Na krótko wróciła do Wielkiej Brytanii, gdzie odebrała Order Imperium Brytyjskiego[1]. Początkowo została skierowana do Hiszpanii, gdzie miała przejmować uciekinierów z Francji. Hall chciała jednak wrócić do wykonywania misji w terenie, a ponieważ brytyjskie służby odmawiały jej zgody na przerzucenie za linię frontu, zgłosiła się do amerykańskiego Office of Strategic Services i w kwietniu 1944 r. została przerzucona do Bretanii[2] jako serowarka Marcelle Montagne (ps. Diane)[1], wraz z drugim agentem, który był dowódcą misji. Oboje dotarli do Paryża, ale Hall uznała towarzyszącego jej przełożonego za niekompetentnego i narażającego misję na wpadkę, w związku z czym porzuciła go i wyjechała na prowincję, gdzie stworzyła nową siatkę w regionie górnej Loary. Koordynowała zrzuty dla miejscowego ruchu oporu i prowadziła szkolenia, a po lądowaniu aliantów w Normandii organizowała akcje dywersyjne na niemieckim zapleczu[2] i była zaangażowana w operację Jedburgh , polegającą na zrzucaniu brytyjskich grup dywersyjnych[1]. Podczas drugiej misji we Francji poznała por. Paula Goillota, który został jej zastępcą. Po wyzwoleniu Paryża chciała likwidować niedobitki niemieckich oddziałów we Francji wraz z grupą ochotników, ale szybko dostała rozkaz demobilizacji i wróciła do Stanów wraz z Goillotem[2].
Po powrocie jako jedyna cywilna kobieta została odznaczona Distinguished Service Cross. Na jej własną prośbę odznaczenie wręczał dowódca OSS William J. Donovan, a nie prezydent Harry Truman, gdyż Hall nie chciała rozgłosu. Po wojnie[2] jako jedna z pierwszych kobiet[3] zatrudniła się w CIA, gdzie pracowała jako analityczka, ale była pomijana przy awansach i wyróżnieniach ze względu na płeć. W wieku 60 lat odeszła na emeryturę i nie otrzymała zwyczajowej propozycji pracy konsultantki. Resztę życia spędziła na farmie[2] w Barnesville w Marylandzie z mężem Paulem Goillotem, którego poślubiła w 1950 r.[1]
Zmarła 12 lipca 1982 r.[2] w Rockville[3].
W 2019 roku w księgarniach pojawiły się poświęcone jej książki A Woman of No Importance, Hall of Mirrors i The Lady Is a Spy, przy czym do pierwszej z nich wykupiono prawa do ekranizacji[2].