Radykalizm (historyczny)



Wszystka wiedza, jaką ludzie zgromadzili przez wieki na temat Radykalizm (historyczny), jest teraz dostępna w Internecie, a my zebraliśmy ją i uporządkowaliśmy dla Ciebie w najbardziej przystępny sposób. Chcemy, abyś mógł szybko i sprawnie uzyskać dostęp do wszystkich informacji o Radykalizm (historyczny), które chcesz poznać, aby Twoje doświadczenie było przyjemne i abyś czuł, że naprawdę znalazłeś informacje o Radykalizm (historyczny), których szukałeś.

Aby osiągnąć nasze cele, dołożyliśmy starań nie tylko w celu uzyskania najbardziej aktualnych, zrozumiałych i prawdziwych informacji o Radykalizm (historyczny), ale także upewniliśmy się, że wygląd, czytelność, szybkość ładowania i użyteczność strony są tak przyjemne, jak to tylko możliwe, abyś mógł skupić się na tym, co najważniejsze, czyli na poznaniu wszystkich dostępnych danych i informacji o Radykalizm (historyczny), bez konieczności martwienia się o cokolwiek innego - my już zajęliśmy się tym za Ciebie. Mamy nadzieję, że udało nam się osiągnąć nasz cel i że użytkownik znalazł poszukiwane informacje o Radykalizm (historyczny). Witamy Cię i zachęcamy do dalszego korzystania z scientiapl.com .

Radykalizm (od aciskiego radix , korze) lub klasyczny radykalizm by historycznym ruchem politycznym w obrbie liberalizmu na przeomie XVIII i XIX wieku oraz prekursorem liberalizmu spoecznego i nowoczesnego progresywizmu . Zidentyfikowani radykaowie byli zwolennikami reform demokratycznych w tym, co póniej stao si parlamentarnymi radykaami w Wielkiej Brytanii.

W XIX wieku w Wielkiej Brytanii, Europie kontynentalnej i Ameryce aciskiej termin radykalny zacz oznacza postpow ideologi liberaln inspirowan rewolucj francusk . Historycznie radykalizm pojawi si we wczesnej formie wraz z rewolucj francusk i podobnymi ruchami, które zainspirowaa w innych krajach. Sta si widoczny w latach 30. XIX wieku w Wielkiej Brytanii wraz z czartystami i Belgii wraz z rewolucj 1830 r., a nastpnie w caej Europie w latach 40.1850. podczas rewolucji 1848 r . W przeciwiestwie do spoecznego konserwatyzmu istniejcej polityki liberalnej, radykalizm szuka politycznego poparcia dla radykalnej reformy systemu wyborczego w celu poszerzenia prawa wyborczego . Wizany by take z republikanizmem , liberalizmem , lewicow polityk , modernizmem , wieckim humanizmem , antymilitaryzmem , obywatelskim nacjonalizmem , zniesieniem tytuów, racjonalizmem i oporem wobec jednej ustanowionej religii pastwowej , redystrybucj wasnoci i wolnoci prasy .

W XIX-wiecznej Francji radykalizm pojawi si jako niewielka sia polityczna w latach czterdziestych XIX wieku jako skrajna lewica (w przeciwiestwie do spoecznie konserwatywnego liberalizmu umiarkowanych republikanów i orleaskich monarchistów oraz antyparlamentaryzmu legitymistycznych monarchistów i bonapartyci ). W latach 90. XIX wieku francuscy radykaowie nie byli zorganizowani w ramach jednej ogólnokrajowej struktury, ale stali si znaczc si polityczn w parlamencie. W 1901 r. skonsolidowali swoje wysiki, tworzc pierwsz du pozaparlamentarn parti polityczn w kraju, Parti Republikask, Radykaln i Radykaln Socjalistyczn, która staa si najwaniejsz parti rzdow w drugiej poowie (1899-1940) III Republiki Francuskiej . Sukces francuskich radykaów zachci radykaów gdzie indziej do organizowania si w formalne partie w wielu innych krajach pod koniec XIX i na pocztku XX wieku, przy czym radykaowie piastowali znaczce urzdy polityczne w Bugarii , Danii , Niemczech , Grecji , Irlandii , Woszech , Holandii , Portugalia , Rumunia , Rosja , Hiszpania , Szwecja i Szwajcaria . W okresie midzywojennym europejskie radykalne partie organizoway Entent Radykaln, wasn midzynarodówk polityczn .

Zanim socjalizm i socjalizm wyoniy si jako gówne ideologie polityczne, radykalici zajmowali lewicow pozycj polityczn, podobn do socjalliberaów czy socjalistów we wspóczesnej polityce . Gdy socjaldemokracja wyonia si jako odrbna sia polityczna sama w sobie, rónice, które kiedy istniay midzy historycznym radykalizmem lewicowym a konserwatywnym liberalizmem , zmniejszyy si. W latach 1940-1973 radykalizm zamar w wikszoci europejskich orodków, a jego rol i filozofi przejy partie socjaldemokratyczne i konserwatywno-liberalne. Jednak niektóre regiony (takie jak Ameryka aciska i Azja ) nadal maj radykaln tradycj.

Przegld

Radykalizm i liberalizm

Obie filozofie owieceniowe , liberalizm i radykalizm, miay wspólny cel, jakim byo wyzwolenie ludzkoci od tradycjonalizmu. Jednak liberaowie uznali za wystarczajce ustanowienie praw jednostki, które chroniyby jednostk, podczas gdy radykaowie dyli do reform instytucjonalnych, spoeczno-gospodarczych, a zwaszcza kulturalno-edukacyjnych, aby umoliwi kademu obywatelowi wprowadzenie tych praw w ycie. Z tego powodu radykalizm wyszed poza postulat wolnoci, szukajc take równoci, czyli uniwersalnoci, jak w Liberté, Égalité, Fraternité .

W niektórych krajach radykalizm stanowi mniejsze skrzydo w liberalnej rodzinie politycznej, jak w przypadku radykalnych wigów z Anglii . Czasami radykalne skrzydo liberaów byo twardogowych lub doktrynerskich, a w innych przypadkach bardziej umiarkowane i pragmatyczne. W innych krajach radykalizm mia wystarczajce poparcie elektoratu lub sprzyjajcy system wyborczy lub partnerów koalicyjnych, aby utrzyma odrbne radykalne partie, takie jak Szwajcaria i Niemcy ( Freisinn ), Bugaria , Dania , Wochy , Hiszpania i Holandia , ale take Argentyna ( Radykalna Unia Obywatelska ), Chile i Paragwaj .

Wielka Brytania epoki wiktoriaskiej posiadaa oba trendy: w Anglii radykaowie byli po prostu lewym skrzydem koalicji liberalnej , chocia czsto buntowali si, gdy spoecznie konserwatywni wigowie koalicji sprzeciwiali si reformom demokratycznym, podczas gdy w Irlandii radykaowie stracili wiar w zdolno parlamentarnego gradualizmu do zapewnienia egalitaryzmu. i demokratyczne reformy i, odrywajc si od gównego korpusu liberaów, dy do radykalno-demokratycznej republiki parlamentarnej poprzez separatyzm i powstanie. Nie oznacza to, e wszystkie radykalne partie tworzyli lewicowi liberaowie. We francuskiej literaturze politycznej normalne jest wyrane oddzielenie radykalizmu jako odrbnej siy politycznej na lewo od liberalizmu, ale na prawo od socjalizmu. Z biegiem czasu, gdy nowe partie lewicowe formoway si w celu zajcia si nowymi problemami spoecznymi, prawe skrzydo Radykaów rozpado si w niezgodzie z gówn rodzin Radykaów i zostao wchonite jako lewe skrzydo rodziny liberalnej, a nie odwrotnie wokó, jak w Wielkiej Brytanii i Belgii.

Rozrónienie midzy radykaami a liberaami stao si jasne dziki dwóm próbom stworzenia w poowie XX wieku midzynarodowych partii centrowo-demokratycznych. W latach 1923-4 francuscy radykaowie utworzyli Entente Internationale des Partis Radicaux et des Partis Démocratiques similaires : doczyy do niej centrolewicowe radykalne partie Europy, a w demokracjach, w których nie istniay odpowiedniki Wielka Brytania i Belgia partia liberalna zamiast tego byo dozwolone uczestnictwo. Po II wojnie wiatowej Radykalna Midzynarodówka nie zostaa zreformowana; zamiast tego utworzono centroprawicow Midzynarodówk Liberaln , blisz konserwatywnemu-liberalizmowi brytyjskich i belgijskich partii liberalnych. To oznaczao koniec radykalizmu jako niezalenej siy politycznej w Europie, chocia niektóre kraje, takie jak Francja i Szwajcaria, utrzymay wane politycznie partie radykalne jeszcze w latach 50. i 60. XX wieku. Wiele partii europejskich, które obecnie zalicza si do grupy partii socjal-liberalnych , ma historyczne powinowactwo z radykalizmem i dlatego mona je nazwa liberalno-radykalnymi.

Wedug kraju

Zjednoczone Królestwo

Wedug Encyclopædia Britannica pierwsze uycie terminu radykalny w sensie politycznym jest generalnie przypisywane angielskiemu parlamentarzycie Charlesowi Jamesowi Foxowi , przywódcy lewego skrzyda partii wigów, który sprzeciwia si jej konserwatywno-liberalizmowi i patrzy przychylnie na radykalne reformy podejmowane przez francuskich republikanów , takie jak powszechne prawo wyborcze dla mczyzn. W 1797 roku Fox opowiedzia si za radykaln reform systemu wyborczego . Doprowadzio to do ogólnego uycia tego terminu do okrelenia wszystkich popierajcych ruch na rzecz reformy parlamentarnej.

Pocztkowo ograniczeni do klas wyszych i rednich, na pocztku XIX wieku popularni radykaowie wprowadzili rzemielników i klasy robotnicze w powszechn agitacj w obliczu ostrych rzdowych represji. Bardziej szanowani radykaowie filozoficzni podali za utylitarn filozofi Jeremyego Benthama i zdecydowanie popierali reform parlamentarn, ale generalnie byli wrogo nastawieni do argumentów i taktyki popularnych radykaów. W poowie wieku parlamentarni radykaowie poczyli si z innymi czonkami parlamentu Wielkiej Brytanii , tworzc Parti Liberaln , ostatecznie dokonujc reformy systemu wyborczego .

Pocztki

Ruch radykaów mia swoje pocztki w okresie napi midzy koloniami amerykaskimi a Wielk Brytani , kiedy to pierwsi radykaowie byli wciekli na stan Izby Gmin , czerpic z tradycji lewelerów i podobnie domagajc si lepszej reprezentacji w parlamencie. Te wczeniejsze koncepcje demokratycznej, a nawet egalitarnej reformy pojawiy si podczas zamtu angielskiej wojny domowej i krótkiego ustanowienia republikaskiej Wspólnoty Anglii wród niejasnego ugrupowania politycznego znanego jako lewellerzy, ale wraz z angielskim przywróceniem monarchii takie idee zosta zdyskredytowany. Chocia chwalebna rewolucja z 1688 r. zwikszya wadz parlamentarn dziki monarchii konstytucyjnej, a unia parlamentów zjednoczya Angli i Szkocj , pod koniec XVIII wieku monarcha nadal mia znaczny wpyw na parlament Wielkiej Brytanii , który sam by zdominowany przez arystokracji angielskiej i pod patronatem. Kandydaci do Izby Gmin byli wigami lub torysami , ale gdy zostali wybrani, tworzyli zmieniajce si koalicje interesów, zamiast rozdziela si wedug linii partyjnych. W wyborach powszechnych gosowanie ograniczono do wacicieli nieruchomoci w okrgach, które byy przestarzae i nie odzwierciedlay rosncego znaczenia miast przemysowych lub zmian ludnoci, tak e w wielu zgniych mandatach gminnych mona byo kupi lub by kontrolowane przez bogatych wacicieli ziemskich, podczas gdy gówne miasta pozostay niereprezentowane. Niezadowolenie z tych nierównoci zainspirowao osoby, które póniej stay si znane jako radykalne wigowie .

William Beckford wczenie wzbudzi zainteresowanie reformami w rejonie Londynu . rodkowym radykaom przewodzi polityk John Wilkes , przeciwnik wojny z koloniami, który w 1764 r. rozpocz swoj cotygodniow publikacj The North Briton i w cigu dwóch lat zosta oskarony o wywrotowe zniesawienie i wyrzucony z Izby Gmin. Towarzystwo Obrony Karty Praw , które zaoy w 1769 r., by wesprze jego reelekcj, rozwino przekonanie, e kady czowiek ma prawo do gosowania i naturalny powód umoliwiajcy mu waciw ocen kwestii politycznych. Wolno polegaa na czstych wyborach i po raz pierwszy radykaowie z klasy redniej uzyskali poparcie londyskiego motochu. Middlesex i Westminster naleay do nielicznych okrgów parlamentarnych z duym i zrónicowanym spoecznie elektoratem, obejmujcym wielu rzemielników , a take klas redni i arystokracj, a wraz ze stowarzyszeniem hrabstwa Yorkshire pod przewodnictwem wielebnego Christophera Wyvilla przodoway w dziaaniach reformatorskich. Pisma znane jako radykalni wigowie wywary wpyw na amerykask rewolucj .

Major John Cartwright równie wspiera kolonistów, nawet gdy rozpocza si wojna o niepodlego Stanów Zjednoczonych , aw 1776 roku zdoby tytu ojca reformy, kiedy opublikowa broszur Take Your Choice! popieranie corocznych parlamentów, tajnego gosowania i mskoci . W 1780 roku projekt programu reform zosta opracowany przez Charlesa Jamesa Foxa i Thomasa Branda Hollisa i przedstawiony przez podkomisj elektorów Westminsteru. Obejmowao to apele o sze punktów przyjtych póniej w Karcie Ludowej (patrz Chartists poniej).

Wojna o niepodlego Stanów Zjednoczonych zakoczya si upokarzajc klsk polityki, któr gorco broni król Jerzy III iw marcu 1782 r. król zosta zmuszony do powoania kierowanej przez przeciwników administracji, która dya do ograniczenia królewskiego patronatu. W listopadzie 1783 r. skorzysta z okazji i wykorzysta swoje wpywy w Izbie Lordów , by obali ustaw reformujc Brytyjsk Kompani Wschodnioindyjsk , zdymisjonowa rzd i mianowa na premiera Williama Pitta Modszego . Pitt wczeniej wezwa Parlament do rozpoczcia reform, ale nie naciska zbyt dugo na reformy, które nie podobay si królowi. Propozycje zoone przez Pitta w kwietniu 1785 r. dotyczce przeniesienia mandatów ze zgniych dzielnic do Londynu i hrabstw zostay pokonane w Izbie Gmin 248 gosami do 174.

Popularna agitacja

W nastpstwie rewolucji francuskiej z 1789 r. Thomas Paine napisa Prawa czowieka (1791) jako odpowied na kontrrewolucyjny esej Burke'a Refleksje nad rewolucj we Francji (1790), bdcy atakiem na kazanie Richarda Price'a , od tak zwanej wojny broszurowej znanej jako kontrowersje rewolucyjne . Mary Wollstonecraft , inna zwolenniczka Price'a, wkrótce wypucia film Obrona praw kobiety . Zachcali do masowego poparcia reform demokratycznych, odrzucenia monarchii , arystokracji i wszelkich form przywilejów. Rozwiny si róne nurty ruchu, przy czym reformatorzy z klasy redniej dyli do poszerzenia prawa do reprezentowania interesów handlowych i przemysowych oraz miast bez reprezentacji parlamentarnej, podczas gdy popularni radykaowie wywodzcy si z klasy redniej i rzemielników agitowali za dochodzeniem szerszych praw, w tym rozpacz. Teoretyczn podstaw reformy wyborczej dostarczyli filozofscy radykaowie, którzy podali za utylitarn filozofi Jeremyego Benthama i mocno popierali reform parlamentarn, ale generalnie byli wrogo nastawieni do argumentów i taktyki popularnych radykaów.

W Irlandii ruch United Irishmen obra inny kierunek, dodajc do doktryny wieckiej i parlamentarnej republiki inspirowanej amerykask i francusk republikask rewolucj kolejn doktryn rewolucji francuskiej: obywatelski nacjonalizm . Przeraeni niezdolnoci brytyjskiego parlamentaryzmu do wprowadzenia podanych podstawowych reform demokratycznych, irlandzcy radykaowie przeksztacili swój ruch w republikask form nacjonalizmu, która zapewniaby równo i wolno. To byo realizowane przez rewolucj zbrojn i czsto z pomoc francusk w rónych momentach na przeomie XVIII i XIX wieku .

Popularni radykaowie szybko posunli si dalej ni Paine, a nauczyciel z Newcastle Thomas Spence domaga si nacjonalizacji ziemi w celu redystrybucji bogactwa w pensowym periodyku, który nazwa Pig's Meat , nawizujc do wyraenia Edmunda Burke'a wiski tum. Powstay radykalne organizacje, takie jak londyskie stowarzyszenie rzemielników, utworzone w styczniu 1792 r. pod przywództwem szewca Thomasa Hardy'ego , które wzywao do gosowania. Jednym z nich byo szkockie stowarzyszenie Friends of the People , które w padzierniku 1793 r. zorganizowao w Edynburgu brytyjsk konwencj z delegatami niektórych angielskich stowarzysze . Wydali manifest domagajcy si powszechnych mskich wyborów w corocznych wyborach i wyraajc poparcie dla zasad rewolucji francuskiej. Liczby zaangaowane w te ruchy byy niewielkie i wikszo chciaa reform, a nie rewolucji, ale po raz pierwszy robotnicy organizowali si na rzecz zmian politycznych.

Rzd zareagowa ostro, wtrcajc do wizienia czoowych szkockich radykaów, tymczasowo zawieszajc habeas corpus w Anglii i uchwalajc ustaw Seditious Meetings Act z 1795 r. , co oznaczao, e na kade spotkanie w miejscu publicznym liczcym co najmniej pidziesit osób potrzebna bya licencja. W czasie wojen napoleoskich rzd podejmowa szeroko zakrojone rodki przeciwko budzcym strach w kraju niepokojom. Odpowiednie stowarzyszenia zakoczyy si, ale niektórzy radykaowie kontynuowali dziaalno w tajemnicy, a irlandzcy sympatycy w szczególnoci tworzyli tajne stowarzyszenia, aby obali rzd i zachca do buntów. W 1812 roku major John Cartwright utworzy pierwszy Hampden Club , nazwany na cze przywódcy parlamentu angielskiej wojny domowej , Johna Hampdena , majcy na celu zrzeszenie umiarkowanych i niszych radykaów z klasy redniej.

Po wojnach napoleoskich ustawa zboowa (obowizujca w latach 1815-1846) i ze zbiory wywoay niezadowolenie. Publikacje Williama Cobbetta byy wpywowe, a na spotkaniach politycznych mówcy, tacy jak Henry Hunt , skaryli si, e tylko trzech mczyzn na stu miao gos. Pisarze, tacy jak radykaowie William Hone i Thomas Jonathan Wooler , szerzyli niezgod na publikacje takie jak The Black Dwarf , wbrew serii rzdowych aktów ograniczajcych obieg literatury politycznej. Po radykalnych zamieszkach w 1816 i 1817 r. nastpia masakra w Peterloo z 1819 r., ogoszona przez Richarda Carlile'a , który nastpnie kontynuowa walk o uwolnienie prasy z wizienia. Sze ustaw z 1819 r. ograniczyo prawo do demonstracji lub organizowania publicznych zgromadze. W Szkocji trwajca trzy lata agitacja zakoczya si prób strajku generalnego i nieudanego powstania robotniczego, zmiadonego przez wojska rzdowe w radykalnej wojnie z 1820 roku. Uprawnienia sdziów zostay zwikszone, by stumi demonstracje producentów i dziaania radykalnych luddytów .

Aby przeciwstawi si ustalonej doktrynie Kocioa anglikaskiego , e arystokratyczny porzdek spoeczny zosta ustanowiony przez Boga, radykaowie poparli ewolucjonizm Lamarcka , temat goszony przez agitatorów ulicznych, a take niektórych uznanych naukowców, takich jak Robert Edmund Grant .

Reforma polityczna

Warunki gospodarcze poprawiy si po 1821 r., a rzd Wielkiej Brytanii dokona ulepsze prawa gospodarczego i karnego, porzucajc polityk represji. W 1823 r. Jeremy Bentham wspólnie z Jamesem Millem zaoy Westminster Review jako czasopismo dla filozoficznych radykaów, przedstawiajc filozofi utylitaryzmu , zgodnie z któr waciwe dziaania naley mierzy proporcjonalnie do najwikszego dobra, jakie osignli dla najwikszej liczby. Westminster wybra dwóch radykaów do parlamentu w latach dwudziestych XIX wieku.

Wigowie zdobyli wadz i pomimo poraek w Izbie Gmin i Izbie Lordów ustawa o reformie z 1832 r. zostaa uchwalona przy poparciu publicznego oburzenia, masowych spotka zwizków politycznych i zamieszek w niektórych miastach. To teraz uwaszczao klasom rednim, ale nie speniao radykalnych da. Wigowie wprowadzili reformy w duej mierze dziki pomysom filozoficznych radykaów, znoszc niewolnictwo i wprowadzajc w 1834 r. reformy maltuzjaskiego prawa ubogiego, którym zaciekle sprzeciwiali si popularni radykaowie i pisarze tacy jak Thomas Carlyle . Po ustawie reformatorskiej z 1832 r. do gównie arystokratycznych wigów w Izbie Gmin doczya niewielka liczba radykaów parlamentarnych , a take zwikszona liczba wigów z klasy redniej. W 1839 r. byli nieformalnie nazywani parti liberaln .

Chartists

Od 1836 r. radykaowie z klasy robotniczej zjednoczyli si wokó czartystycznej sprawy reformy wyborczej wyraonej w Karcie Ludowej sporzdzonej przez szeciu czonków parlamentu i szeciu z londyskiego Stowarzyszenia Robotników (zwizanego z owenickim utopijnym socjalizmem ), która wzywaa do szeciu punktów: powszechnego prawa wyborczego , równe okrgi wyborcze , gosowanie tajne , zniesienie kwalifikacji majtkowej do parlamentu, wynagrodzenia dla posów i parlamentów rocznych. Czartyci wyraali równie skargi ekonomiczne, ale ich masowe demonstracje i petycje do parlamentu nie powiody si.

Pomimo pocztkowych nieporozumie, po ich niepowodzeniu ich spraw podja klasa rednia Anti-Corn Law League zaoona przez Richarda Cobdena i Johna Brighta w 1839 roku, aby sprzeciwi si com na importowane zboe, które podniosy ceny ywnoci i w ten sposób pomogy wacicielom ziemskim kosztem zwykli ludzie.

Liberalne reformy

Radykaowie parlamentarni poczyli si z wigami i antyprotekcjonistycznymi torysami Peelitami , tworzc w 1859 Parti Liberaln . danie reformy parlamentarnej wzroso do 1864 r. dziki agitacji Johna Brighta i Ligi Reform .

Kiedy rzd liberalny kierowany przez Lorda Russella i Williama Ewarta Gladstone'a przedstawi skromn ustaw o reformie parlamentarnej, zosta pokonany zarówno przez torysów, jak i reformowanych liberaów, zmuszajc rzd do rezygnacji. Torysi pod wodz Lorda Derby'ego i Benjamina Disraeli objli urzd, a nowy rzd postanowi pozby si wigów i wykona skok w ciemno, aby przypisa sobie zasug reformy. Jako rzd mniejszociowy musieli zaakceptowa radykalne poprawki, a Disraeli's Reform Act 1867 prawie podwoi elektorat, dajc gos nawet robotnikom.

Radykaowie, usilni w swoich wysikach na rzecz klasy robotniczej, zdobyli gboko lojalnych zwolenników brytyjscy zwizkowcy od 1874 do 1892 roku, po wyborze do parlamentu, nigdy nie uwaali si za nic innego ni radykaowie i nazywano ich libido . Kandydaci do laboratorium . Radykalni zwizkowcy stworzyli baz dla póniejszej Partii Pracy .

Belgia

Terytoria wspóczesnej Belgii zostay wczone do Królestwa Niderlandów w 1815 r. Oprócz rónych napi religijnych i spoeczno-gospodarczych midzy holendersk pónoc a protobelgijskim poudniem, w latach dwudziestych XIX wieku mode pokolenie Belgów, pod silnym wpywem francuskich idei owieceniowych, sformuowa krytyk monarchii holenderskiej jako autokratycznej. Monarcha mia szerokie uprawnienia osobiste, jego ministrowie byli nieodpowiedzialni przed parlamentem; rozdzia wadz by minimalny; wolno prasy i zrzeszania si bya ograniczona; zasada powszechnych wyborów zostaa podwaona przez fakt, e w wikszoci katolickie poudnie, mimo posiadania dwóch trzecich populacji, otrzymao tyle samo miejsc w stanach generalnych (parlamencie), co mniejsza protestancka pónoc; a wadze holenderskie byy podejrzane o narzucanie katolikom protestantyzmu. Obawy te poczyy si, tworzc prokatolicki radykalizm rónicy si zarówno od antyklerykalnego radykalizmu Francji, jak i protestanckiego liberalizmu holenderskiej pónocy.

Po kryzysie politycznym w 1829 r., kiedy ksi koronny zosta premierem, wprowadzono ograniczon reform ustanawiajc prawa konstytucyjne, podobn do karty praw autokratycznej francuskiej monarchii restauracyjnej; belgijscy radykaowie, podobnie jak ich francuscy odpowiednicy, uwaali tak kart praw za niewystarczajc, potencjalnie moliw do odwoania przez kaprys monarchy. Belgijscy radykaowie uwanie ledzili sytuacj we Francji, kiedy od 26 lipca do 1 sierpnia 1830 r. wybucha konserwatywno-liberalna rewolucja , obalajc autokratyczn monarchi na rzecz liberalnej monarchii konstytucyjnej . W cigu miesica w Brukseli wybuch bunt, który rozprzestrzeni si na pozostae prowincje belgijskie. Po uzyskaniu przez Belgi niepodlegoci konstytucja z 1831 r. ustanowia monarchi konstytucyjn i ustrój parlamentarny, a take zawieraa list podstawowych praw obywatelskich inspirowanych francusk Deklaracj Praw Czowieka.

Podobnie jak w Wielkiej Brytanii, radykaowie w Belgii nadal dziaali w ramach Partii Liberalnej, prowadzc przez cay XIX wiek kampani na rzecz rozszerzenia prawa wyborczego z ograniczeniami majtkowymi. Po raz pierwszy przeduono to w 1883 r., a powszechne prawo wyborcze dla mczyzn osignito w 1893 r. (chocia prawo wyborcze kobiet musiaoby poczeka do 1919 r.). Po tym radykalizm by niewielk si polityczn w Belgii, jego rol przejo powstanie potnej partii socjaldemokratycznej .

Francja

W XIX wieku radykaowie we Francji byli grup polityczn skrajnej lewicy, w stosunku do centrolewicowych oportunistów (Gambetta: konserwatywno-liberalnych i republikaskich), centroprawicowych orleanistów (konserwatywno-liberalnych i monarchistycznych). , skrajnie prawicowi legitymici (antyliberalni monarchici) i zwolennicy republikaskiej dyktatury wojskowej, bonapartyci .

Po wojnach napoleoskich i a do 1848 r . otwarcie opowiada si za republikanizmem byo technicznie nielegalne . Niektórzy republikanie pogodzili si z deniem do liberalizmu poprzez spoecznie konserwatywn monarchi oportunici. Ci, którzy pozostawali nieprzejednani w przekonaniu, e rewolucja francuska musi zosta zakoczona przez republikaski reim oparty na demokracji parlamentarnej i powszechnych wyborach, dlatego nazywali siebie radykaami termin oznaczajcy purystów.

W okresie II Rzeczypospolitej (1848-1852) radykaowie, na platformie denia do republiki socjalno-demokratycznej, zasiadali w parlamencie w grupie o nazwie Góra . Kiedy Ludwik Napoleon Bonaparte rozpocz swój wojskowy zamach stanu , w caej Francji powstali radykaowie, by broni demokratycznej republiki. To dowiadczenie oznaczaoby francuski radykalizm na nastpne stulecie, wywoujc sta czujno wobec wszystkich tych, którzy od Marshalla Mac-Mahona po generaa De Gaulle byli podejrzani o denie do obalenia konstytucyjnego, parlamentarnego reimu.

Po powrocie do demokracji parlamentarnej w 1871 r. radykaowie stali si znaczc si polityczn: kierowani przez Georgesa Clemenceau twierdzili, e spoecznie konserwatywny liberalny republikanizm Leona Gambetty i Julesa Ferry'ego oddali si od ideaów rewolucji francuskiej i e radykaowie byli prawdziwymi spadkobiercami 1791 r. W 1881 r. przedstawili swój program szerokich reform spoecznych: od tej pory taktyk gównej Partii Radykalnej byo nie mie wrogów po lewej stronie Republiki, sprzymierzajc si z kada grupa, która dya do reformy spoecznej, akceptujc jednoczenie legalno republiki parlamentarnej.

Radykaowie nie byli jeszcze parti polityczn, poniewa zasiadali razem w parlamencie z powodu pokrewiestwa, ale posiadali minimaln organizacj poza parlamentem. W pierwszej poowie III RP doszo do kilku wydarze, które spowodoway obaw przed skrajnie prawicowym przejciem parlamentu, które mogoby zakoczy demokracj, tak jak zrobi to Louis-Napoléon: samowyczyn Marshalla Mac-Mahona w 1876 r., kryzys generaa Boulangera w lata 80. XIX wieku, sprawa Dreyfusa w latach 90. XIX wieku. Radykaowie doszli do wadzy najpierw w rzdzie koalicyjnym (1899), a nastpnie we wasnych rzdach od 1902 roku. Udao im si wreszcie zrealizowa swój wieloletni program reform, takich jak rozdzia Kocioa i pastwa , czy wprowadzenie tajnoci . gosowanie . Aby zapewni, e ich spucizna pozostanie nieodwracalna, zjednoczyli lokalne komitety radykalne w parti wyborcz: Parti Radykalno-Socjalistyczn , pierwsz du nowoczesn parti polityczn w historii Francji.

Intelektualici odegrali potn rol. Gównym rzecznikiem radykalizmu by Émile Chartier (1868-1951), który pisa pod pseudonimem Alain. By czoowym teoretykiem radykalizmu, a jego wpywy rozcigay si na III i IV republik. Podkrela indywidualizm, dc do obrony obywatela przed pastwem. Ostrzega przed wszelkimi formami wadzy militarnej, duchownej i gospodarczej. Aby si im przeciwstawi, wywysza maego farmera, maego sklepikarza, mae miasteczko i maego czowieka. Idealizowa ycie na wsi i widzia w Paryu niebezpieczn ródo wadzy.

Partia Radykalno-Socjalistyczna bya gówn parti rzdow III RP w latach 1901-1919 i ponownie zdominowaa rzd w latach 1924-26, 1932-33 i 1937-40; centroprawicowe rzdy zdominowane przez konserwatywno-liberaln centroprawic czsto oddaway tek radykaowi, który wstpowa do gabinetu jako najbardziej lewicowy minister.

Sama partia zostaa zdyskredytowana po 1940 r., poniewa wielu (cho nie wszyscy) jej parlamentarzystów gosowao za ustanowieniem reimu Vichy . W czasach dyktatury kilku prominentnych radykaów , takich jak mody, lewicowy byy minister edukacji Jean Zay i wpywowy publicysta Maurice Sarraut (brat bardziej znanego lidera Partii Radykalnej Alberta ), zostao zamordowanych przez paramilitarn policj reimu. Jean Moulin , uczestniczy w ruchu oporu na rzecz przywrócenia Republiki .

Demokratyczno-Socjalistyczna Unia Ruchu Oporu zostaa zaoona po II wojnie wiatowej , aby poczy polityk francuskiego radykalizmu z wiarygodnoci wynikajc z aktywnoci czonków francuskiego ruchu oporu .

W latach pidziesitych Pierre Mendès-France próbowa odbudowa Parti Radykaln jako alternatyw zarówno dla Chrzecijasko-Demokratycznej MRP , jak i przewodzi opozycji wobec gaullizmu , której obawia si, e jest kolejn prób prawicowego puczu. W tym okresie radykaowie czsto rzdzili w ramach koalicji partii centrowych , od socjalistów do chrzecijaskich demokratów.

Ostatecznie wprowadzenie V Republiki w 1958 r., a nastpnie powstanie systemu dwupartyjnego opartego na ruchach socjalistycznych i gaullistowskich, zniszczyo nisz dla autonomicznej partii radykalnej. Partia Radykalna podzielia si na róne tendencje. Jej czoowa osobowo, sam Mendes-France, wyjecha w 1961 roku w protecie przeciwko przyjciu przez parti wojskowego zamachu stanu De Gaulle'a i doczy do maej socjaldemokratycznej Zjednoczonej Partii Socjalistycznej . Dziesi lat póniej druga frakcja opowiadaa si za utrzymaniem sojuszu z lewicow koalicj zdominowan przez socjalistów; oderwa si w 1972, tworzc Radykaln Parti Lewicy , która utrzymuje bliskie zwizki z Parti Socjalistyczn. Pozostaa cz pierwotnej Partii Radykalnej staa si de facto parti liberalno-konserwatywn centroprawicy: przemianowana na Parti Radykaln Valoisien opowiadaa si za sojuszami z reszt liberalnej centroprawicy, uczestniczc najpierw w d'Estaing Union for French Democracy (1972), a nastpnie konserwatywna Unia na rzecz Ruchu Ludowego (2002).

Europa kontynentalna i Ameryka aciska

W Europie kontynentalnej i Ameryce aciskiej , jak na przykad we Francji, Woszech , Hiszpanii , Chile i Argentynie ( Radykalna Unia Obywatelska ), radykalizm rozwin si jako ideologia w XIX wieku, aby wskaza tych, którzy przynajmniej teoretycznie popierali republikask form rzdów. powszechne prawo wyborcze dla mczyzn, a zwaszcza polityka antyklerykalna .

W krajach niemieckojzycznych nurt ten jest znany jako Freisinn (dosownie wolny umys lub wolna myl ), jak w Niemieckiej Partii Wolnego Umysu od 1884 do 1893 roku, a nastpnie Wolnomylnej Partii Ludowej Eugena Richtera ; oraz Wolna Partia Demokratyczna Szwajcarii .

Partie wolnomylicieli , zlokalizowane gównie w Holandii, Skandynawii i krajach niemieckojzycznych, obejmoway:

  • W Szwajcarii:
    • Ruch radykalny (lub ruch wolnomylicielski w niemieckojzycznych kantonach), który nie by jeszcze parti polityczn, pojawi si w okresie Odrodzenia , który rozpocz si w 1830 r. (zbiega si z francusk rewolucj lipcow ). Staa si dominujc si polityczn na mocy konstytucji z 1848 r ., piastujc wszystkie siedem stanowisk w Radzie Federalnej do 1891 r.
    • Partia Radykalno-Demokratyczna (PRD; we francuskojzycznej Szwajcarii), znana równie jako Wolnomylna Partia Demokratyczna (FDP; w niemieckojzycznej Szwajcarii) istniaa od 1894 do 2009 roku. Zaczynaa jako partia centrolewicowa, ale stopniowo si przesuwaa z biegiem czasu do centroprawicy. Do lat czterdziestych bya to zdecydowanie najsilniejsza partia, zajmujc co najmniej cztery z siedmiu stanowisk w Radzie Federalnej. Zgodnie z magiczn formu z 1959 r. zajmowa dwa z siedmiu stanowisk w Radzie Federalnej.
    • Partia Radykalno-Liberalna (PLR) lub FDP. Liberaowie (w regionach niemieckojzycznych) powstaa w 2009 roku z poczenia PRD/FDP z mniejsz, bardziej prawicow Parti Liberaln Szwajcarii .
  • W Holandii:
  • W Niemczech istniaa sukcesja partii radykalnych:
  • W Danii:
    • Obecna Partia Liberalna powstaa jako partia radykalna w 1870 r., std jej nazwa w jzyku duskim ( Venstre , co oznacza lewicowy). Kiedy skrzydo stao si bardziej konserwatywne, skrzydo radykalne rozpado si w 1905 r., tworzc now parti, znan jako Radikale Venstre (Radykalna Lewica).
  • W Norwegii:
    • Obecna Partia Liberalna powstaa jako partia radykalna w 1884 roku, std jej nazwa w jzyku norweskim ( Venstre , co oznacza lewicowy).

W Europie ródziemnomorskiej partie radykalne czsto okrelano mianem demokratycznych lub republikaskich:

  • We Francji w XIX i pierwszej poowie XX wieku radykalizm splot si z republikanizmem do tego stopnia, e radykalne partie czsto nazywano po prostu republikanami. Wybór Aleksandra Ledru-Rollina w 1841 r. jest powszechnie uwaany za pocztek ruchu radykalno-republikaskiego jako siy politycznej we Francji. Przez nastpne stulecie wyksztaci si wzorzec formowania przez radykaów partii po lewej stronie spektrum parlamentarnego (ale po prawej stronie socjalistów), tylko po to, by partia przesuna si do centrum, co spowodowaoby rozszczepienie si lewicy partii i ponowne jej odzyskanie. utworzy now gówn parti radykaln, podczas gdy osabiona partia macierzysta zostaa w kocu wchonita przez liberalne centrum. Oznaczao to, e w kadym momencie istniay zasadniczo dwie rywalizujce ze sob partie radykalne, jedna skaniajca si relatywnie ku socjalizmowi, a druga relatywnie ku liberalizmowi.
    • La Montagne (Góra) (1848-1851) bya pierwsz grup parlamentarn, która bya domem dla rónych radykalnych republikanów we Francji. Jej oficjalna nazwa, grupa socjalistów-demokratów, sygnalizowaa jej dwie tendencje: bardziej socjalistyczn tendencj Louisa Blanca i bardziej mieszczask, demokratyczno-reformistyczn tendencj Alexandre Ledru-Rollina . W tym czasie reprezentowa bardzo may nurt polityczny, znajdujcy si na skrajnej lewicy spektrum parlamentarnego.
    • Zwizek Republikaski (1871-1884), kierowany przez Léona Gambett , by duchowym nastpc Góry w okresie przechodzenia do demokracji; jej czonkami byli byli parlamentarzyci z Góry, tacy jak Louis Blanc , i wybitni radykalni intelektualici, tacy jak Victor Hugo . Pocztkowo niewielka sia, do 1876 r. urosa w si parlamentarn, ale zacza dryfowa w kierunku centrowej wspópracy z liberalnymi katolikami; skonio to bardziej zagorzaych radykaów partii do rozamu na kilka fal i utworzenia nowych partii radykalnych ( Georges Clemenceau w 1876; Radykalna Lewica René Gobleta w 1881; Postpowa Unia Isambarta w 1894).
    • Postpowy Zwizek (1894-1902) by pierwotnie odamem Zwizku Republikaskiego, którego lewicowi radykaowie dokonali podczas afery Dreyfusa. W 1902 r. utworzenie gównej nowej Partii Radykalno-Socjalistycznej na jej najbliszej lewicy zmusio j do wybrania rodziny politycznej, a nastpnie zdecydowaa si poczy sojusz z innymi partiami centrowymi w celu utworzenia polityczno-liberalnego Sojuszu Republikasko-Demokratycznego.
    • Lewica Radykalna (1881-1940), grupa parlamentarna pocztkowo utworzona przez twardogowych radykaów antyklerykalnych, niezadowolonych z centryzmu Zwizku Republikaskiego. Bya gówn si polityczn w rzdach centrolewicowych i centrowych w latach 1898-1918 i regularnie zapewniaa ministrów w rzdach centrowych i prawicowych w latach 1918-1940; Znaczenie tego nurtu podkreli jego przywódca, weteran radykalny Georges Clemenceau , powoany do kierowania rzdem wojennym podczas I wojny wiatowej. Zaoenie PRRRS po jej lewej stronie w 1901 r. zepchno j o jedno pole w stron centrum i coraz bardziej dryfowaa w sojuszu z liberaln republikask centroprawic . W 1918 bya de facto parti centroprawicow, a od 1936 bya w zasadzie wchonita przez liberaln prawic, jej star nisz polityczn przeja PRRRS.
    • Partia Radykalno-Socjalistyczna (oficjalnie Partia Radykalna, Republikaska i Radykalno-Socjalistyczna lub PRRRS ), najsynniejsza z wielu radykalnych partii we Francji. Bya dominujc si polityczn we Francji w latach 1901-1919 i gówn si w latach 1920-1940. Ze wzgldu na swoj centraln rol polityczn moga naprzemiennie zawiera i rozwizywa sojusze zarówno z socjalistami, jak i konserwatywnymi liberaami; to spowodowao kilka odamków przez najbardziej lewicowych i prawicowych czonków partii:
    • Centrystyczne i centroprawicowe radykalne odamy: Socjalna i Unionistyczna Partia Radykalna (192837) bya maym odamem antysocjalistycznych radykaów z PRRRS, dowodzonym przez Henry'ego Franklina-Bouillona , który wola sprzymierza si z centrow Radykaln Lewic i innymi liberalne partie riftwingowe. Francuska Partia Radykalna (1937-38) bya podobnym maym odamem antykomunistycznym, kierowanym przez André Grisoniego . Te dwie mae grupy poczyy si w 1938 roku jako krótkotrwaa Niezalena Partia Radykalna, która sama zostaa przywrócona po II wojnie wiatowej i bya organizacj zaoycielsk Sojuszu Lewicowych Republikanów.
    • Niezalena Partia Radykalna (1937-40), poczenie Unionistycznej Partii Radykalnej i Francuskiej Partii Radykalnej .
    • Socjaldemokratyczne odamy radykalne: Partia Republikasko-Socjalistyczna (1911-1935) i Francuska Partia Socjalistyczna (1923-1935) byy dwiema maymi partiami utworzonymi z lewicowych radykaów filozoficznie bliskich socjaldemokracji lub prawicowych socjaldemokratów filozoficznie bliskich Radykalizm, ale niezdolny lub niechtny do wstpienia ani do oficjalnej partii socjalistycznej, ani do PRRRS. Cho elektoralnie nieliczni, byli znaczc si polityczn, poniewa regularnie dostarczali ministrów i szefów rzdów w lewicowych i centrowych koalicjach. Poczyli si z innymi partiami socjaldemokratycznymi i niezalenymi w 1935 jako Zwizek Socjalistycznych Republik .
    • Partia Radykalna Camille Pelletain , may odam antyfaszystów z PRRRS, który istnia krótko w latach 1934-36. Partia sprzeciwia si woli przywódców partyjnych PRRRS w latach 1934-35, aby preferowa wspóprac z prawic i skrajnie prawic ni z innymi partiami lewicowymi. Jego nazwa bya nawizaniem do czoowej postaci historycznej lewicowego radykalizmu, Camile Pelletaina , jako sposób na roszczenie autentycznej tradycji radykalnej, która zostaa uznana za porzucon przez oficjaln parti. Po powrocie PRRRS do sojuszu z reszt lewicy w 1936 r. radykaowie peletanistyczni powrócili do starej partii.
    • Po II wojnie wiatowej przedwojenna Partia Radykalno-Socjalistyczna, Partia Radykalna Lewica i ich mniejsze odpowiedniki zostay zdyskredytowane i osabione, gdy popularno zyskay komunizm , socjaldemokracja , chrzecijaska demokracja i gaulizm . Pozostali radykaowie w wikszoci poczyli si z resztkami innych przedwojennych partii liberalnych, tworzc centroprawicow parti patronack o nazwie Rajd Lewicy Republikaskiej : nie bya to ju wyranie radykalna ideologia, ale popieraa leseferystyczn parlamentarn liberaln demokracj . W 2017 roku Partia Radykalno-Socjalistyczna poczya si z Parti Radykaln Lewicy , tworzc Ruch Radykalny .
  • W Hiszpanii radykalizm przybra posta rónych partii demokratycznych, postpowych, republikaskich i radykalnych.
  • We Woszech:

Serbia i Czarnogóra

Radykalizm odegra kluczow rol w narodzinach i rozwoju parlamentaryzmu oraz budowie nowoczesnego pastwa serbskiego prowadzcego do zjednoczenia Jugosawii. Utworzona w 1881 r. Ludowa Partia Radykalna bya najsilniejsz parti polityczn i sprawowaa wadz w Królestwie Serbii bardziej ni wszystkie inne razem. Konstytucja Królestwa Serbii z 1888 r., która okrelia je jako niepodlegy naród i sformalizowana demokracja parlamentarna, bya jedn z najbardziej zaawansowanych na wiecie dziki wkadowi Radykaów i jest znana jako Konstytucja Radykalna . W 1902 r. doszo do pknicia, w którym lewica Niezalenej Partii Radykalnej i Starzy pozostali w partii, co doprowadzio pierwotn Ludow Parti Radykaln do odejcia od progresywizmu w kierunku prawicowego nacjonalizmu i konserwatyzmu. W Królestwie Jugosawii Niezaleni Radykaowie zjednoczyli si z reszt serbskiej opozycji oraz liberalnymi i obywatelskimi grupami w pozostaej czci nowego kraju, tworzc Jugosowiask Parti Demokratyczn , podczas gdy kilku republikaskich dysydentów utworzyo Parti Republikask. NRS promowaa serbski nacjonalizm i wystpowaa w roli obrocy serbskich interesów narodowych. Demokraci i radykaowie byli dominujcymi partiami politycznymi, zwaszcza od czasu wykluczenia komunistów.

W Czarnogórze Partia Ludowa zostaa utworzona w 1907 roku jako pierwsza partia polityczna w kraju i pozostaa najwiksz w okresie historii parlamentarnej kraju, a do zjednoczenia Jugosawii. Póniej utworzono Parti Prawdziwych Ludów , która nigdy nie zyskaa szerokiego poparcia spoecznego i której wiksza cz doczya do pierwotnej NS, ale rónica nie bya ideologiczna, a zamiast tego bya opozycja i poparcie Korony, a czasem w stosunkach zagranicznych z Serbi (klubici byli dysydenci korony i zwolennicy ludu, a take Serbia jako regionalna potga i braterski sojusznik prawicowcy byli generalnie antydemokratycznymi i autokratycznymi monarchistami, a take nieufni wobec dziaa rzdu serbskiego w sprawie planu narodowego).

Zobacz te

Bibliografia

Dalsze czytanie

Zewntrzne linki

Opiniones de nuestros usuarios

Rafa Ostrowski

Dzięki. Pomógł mi artykuł o Radykalizm (historyczny).

Gregory Piekarski

Byłem zachwycony, że znalazłem ten artykuł na temat _zmienna.

Gabriela Godlewski

Podane informacje o zmiennej Radykalizm (historyczny) są prawdziwe i bardzo przydatne. Dobrze.

Danuta Romanowski

Dzięki za ten post na Radykalizm (historyczny), właśnie tego potrzebowałem

Kaja Nawrocki

Bardzo ciekawy ten post o Radykalizm (historyczny).