Terapia genowa



Wszystka wiedza, jaką ludzie zgromadzili przez wieki na temat Terapia genowa, jest teraz dostępna w Internecie, a my zebraliśmy ją i uporządkowaliśmy dla Ciebie w najbardziej przystępny sposób. Chcemy, abyś mógł szybko i sprawnie uzyskać dostęp do wszystkich informacji o Terapia genowa, które chcesz poznać, aby Twoje doświadczenie było przyjemne i abyś czuł, że naprawdę znalazłeś informacje o Terapia genowa, których szukałeś.

Aby osiągnąć nasze cele, dołożyliśmy starań nie tylko w celu uzyskania najbardziej aktualnych, zrozumiałych i prawdziwych informacji o Terapia genowa, ale także upewniliśmy się, że wygląd, czytelność, szybkość ładowania i użyteczność strony są tak przyjemne, jak to tylko możliwe, abyś mógł skupić się na tym, co najważniejsze, czyli na poznaniu wszystkich dostępnych danych i informacji o Terapia genowa, bez konieczności martwienia się o cokolwiek innego - my już zajęliśmy się tym za Ciebie. Mamy nadzieję, że udało nam się osiągnąć nasz cel i że użytkownik znalazł poszukiwane informacje o Terapia genowa. Witamy Cię i zachęcamy do dalszego korzystania z scientiapl.com .

Terapia genowa z uyciem wektora adenowirusowego . W niektórych przypadkach adenowirus wstawi nowy gen do komórki. Jeli leczenie si powiedzie, nowy gen wytworzy funkcjonalne biako do leczenia choroby.

Terapia genowa to dziedzina medycyny, która koncentruje si na modyfikacji genetycznej komórek w celu uzyskania efektu terapeutycznego lub leczenia choroby poprzez napraw lub rekonstrukcj wadliwego materiau genetycznego. Pierwsza próba modyfikacji ludzkiego DNA zostaa przeprowadzona w 1980 roku przez Martina Cline'a , ale pierwszy udany transfer genów jdrowych u ludzi, zatwierdzony przez National Institutes of Health , mia miejsce w maju 1989 roku. Pierwsze terapeutyczne zastosowanie transferu genów oraz Pierwsze bezporednie wprowadzenie ludzkiego DNA do genomu jdrowego zostao przeprowadzone przez Frencha Andersona w próbie rozpocztej we wrzeniu 1990 roku. Uwaa si, e jest w stanie wyleczy wiele zaburze genetycznych lub leczy je w czasie.

Od 1989 r. do grudnia 2018 r. przeprowadzono ponad 2900 bada klinicznych, z czego ponad poowa w fazie I . Od 2017 r. Luxturna Spark Therapeutics ( lepota wywoana mutacj RPE65 ) i Kymriah firmy Novartis ( terapia komórkami T z chimerycznym receptorem antygenowym ) s pierwszymi zatwierdzonymi przez FDA terapiami genowymi wprowadzonymi na rynek. Od tego czasu leki takie jak Novartis' Zolgensma i Alnylam 's Patisiran równie zatwierdzony przez FDA, oprócz leków, terapii genowej innych firm. Wikszo z tych podej wykorzystuje wirusy zwizane z adenowirusami (AAV) i lentiwirusy do przeprowadzania insercji genów, odpowiednio in vivo i ex vivo . Podejcia ASO / siRNA, takie jak te prowadzone przez Alnylam i Ionis Pharmaceuticals, wymagaj niewirusowych systemów dostarczania i wykorzystuj alternatywne mechanizmy transportu do komórek wtroby za pomoc transporterów GalNAc .

Koncepcja terapii genowej polega na naprawieniu problemu genetycznego u jego róda. Jeli, na przykad, mutacja w pewnym genie powoduje wytwarzanie dysfunkcjonalnego biaka powodujcego (zwykle recesywnie) chorob dziedziczn, mona zastosowa terapi genow w celu dostarczenia kopii tego genu, która nie zawiera szkodliwej mutacji, a tym samym funkcjonalne biako. Ta strategia jest okrelana jako terapia zastpcza genów i jest stosowana w leczeniu dziedzicznych chorób siatkówki.

Chocia koncepcja terapii zastpczej genów jest w wikszoci odpowiednia w przypadku chorób recesywnych, zasugerowano nowe strategie, które s równie w stanie leczy stany o dominujcym wzorze dziedziczenia.

  • Wprowadzenie edycji genów CRISPR otworzyo nowe drzwi do jej zastosowania i wykorzystania w terapii genowej, poniewa zamiast czystej wymiany genu umoliwia korekt konkretnego defektu genetycznego. Rozwizania przeszkód medycznych, takie jak eliminacja utajonych rezerwuarów ludzkiego wirusa niedoboru odpornoci ( HIV ) i korekta mutacji, która powoduje niedokrwisto sierpowatokrwinkow, mog by dostpne jako opcja terapeutyczna w przyszoci.
  • Protetyczna terapia genowa ma na celu umoliwienie komórkom organizmu przejcia funkcji, których fizjologicznie nie wykonuj. Jednym z przykadów jest tak zwana terapia genowa przywracania wzroku, której celem jest przywrócenie wzroku pacjentom cierpicym na schykowe choroby siatkówki. W schykowej fazie chorób siatkówki fotoreceptory, jako pierwotne wraliwe na wiato komórki siatkówki, s nieodwracalnie tracone. Za pomoc protetycznej terapii genowej biaka wraliwe na wiato s dostarczane do pozostaych komórek siatkówki, aby uczyni je wraliwymi na wiato i tym samym umoliwi im przekazywanie informacji wzrokowych do mózgu. Trwaj badania kliniczne. ( NCT02556736 , NCT03326336 na stronie clinicaltrials.gov )

Nie wszystkie procedury medyczne, które wprowadzaj zmiany w skadzie genetycznym pacjenta, mona uzna za terapi genow. Stwierdzono, e przeszczepy szpiku kostnego i przeszczepy narzdów w ogóle wprowadzaj do pacjentów obce DNA. Szczepionki mRNA równie nie s powszechnie uwaane za form terapii genowej, poniewa nie zmieniaj genomu pacjenta. Terapi genow okrela precyzja zabiegu i intencja bezporedniego efektu terapeutycznego.

To

Terapia genowa zostaa skonceptualizowana w 1972 roku przez autorów, którzy zalecali ostrono przed rozpoczciem bada nad terapi genow czowieka.

Pierwsz prób, nieudan, terapii genowej (podobnie jak pierwszy przypadek medycznego przeniesienia obcych genów do czowieka, nie liczc przeszczepów narzdów ) przeprowadzi 10 lipca 1980 r. Martin Cline . Cline twierdzi, e jeden z genów w jego pacjenci byli aktywni sze miesicy póniej, chocia nigdy nie opublikowa tych danych ani nie zweryfikowa ich i nawet jeli ma racj, jest mao prawdopodobne, aby przyniosy one znaczce korzystne efekty w leczeniu beta-talasemii .

Po szeroko zakrojonych badaniach na zwierztach w latach 80. i próbie znakowania genów bakteryjnych na ludziach w 1989 r., pierwsz terapi genow powszechnie akceptowan jako sukces zademonstrowano w badaniu, które rozpoczo si 14 wrzenia 1990 r., kiedy Ashanthi DeSilva bya leczona z powodu ADA - SCID .

Pierwsze leczenie somatyczne, które spowodowao trwa zmian genetyczn, rozpoczto w 1993 roku. Celem byo wyleczenie zoliwych guzów mózgu za pomoc rekombinowanego DNA w celu przeniesienia genu, który uwraliwi komórki nowotworowe na lek, który z kolei spowoduje mier komórek nowotworowych.

Polimery ulegaj translacji do biaek , zakócaj ekspresj genów docelowych lub prawdopodobnie poprawiaj mutacje genetyczne . Najpopularniejsza forma wykorzystuje DNA, który koduje funkcjonalny, terapeutyczny gen, zastpujcy zmutowany gen. Czsteczka polimeru jest upakowana w wektorze , który przenosi czsteczk wewntrz komórek.

Wczesne niepowodzenia kliniczne doprowadziy do odrzucenia terapii genowej. Sukcesy kliniczne od 2006 roku zwróciy uwag badaczy, cho od 2014 roku nadal bya to w duej mierze technika eksperymentalna. Obejmuj one leczenie chorób siatkówki , wrodzonej lepoty Lebera i naczyniówki , SCID sprzonych z chromosomem X , ADA-SCID, adrenoleukodystrofii , przewlekej biaaczki limfocytowej (CLL), ostrej biaaczki limfocytowej (ALL), szpiczaka mnogiego , hemofilii i choroby Parkinsona . Midzy 2013 a kwietniem 2014 amerykaskie firmy zainwestoway w t dziedzin ponad 600 milionów dolarów.

Pierwsza komercyjna terapia genowa, Gendicine , zostaa zatwierdzona w Chinach w 2003 roku do leczenia niektórych nowotworów. W 2011 roku Neovasculgen zosta zarejestrowany w Rosji jako pierwszy w swojej klasie lek do terapii genowej do leczenia choroby ttnic obwodowych , w tym krytycznego niedokrwienia koczyn . W 2012 roku Glybera , lek na rzadkie schorzenie dziedziczne , niedobór lipazy lipoproteinowej , sta si pierwszym lekiem zatwierdzonym do uytku klinicznego w Europie lub Stanach Zjednoczonych po jego zatwierdzeniu przez Komisj Europejsk .

Po wczesnych postpach w inynierii genetycznej bakterii, komórek i maych zwierzt naukowcy zaczli zastanawia si, jak zastosowa j w medycynie. Rozwaano dwa gówne podejcia zastpienie lub zakócenie wadliwych genów. Naukowcy skupili si na chorobach spowodowanych defektami jednogenowymi, takimi jak mukowiscydoza , hemofilia , dystrofia miniowa , talasemia i anemia sierpowata . Glybera leczy jedn z takich chorób, spowodowan wad lipazy lipoproteinowej .

DNA musi zosta podane, dotrze do uszkodzonych komórek, wej do komórki i albo ekspresjonowa, albo rozbija biako. Zbadano wiele technik dostarczania. Wstpne podejcie polegao na wczeniu DNA do zmodyfikowanego wirusa w celu dostarczenia DNA do chromosomu . Zbadano równie podejcia oparte na nagim DNA , zwaszcza w kontekcie opracowywania szczepionek .

Ogólnie rzecz biorc, wysiki koncentroway si na podawaniu genu, który powoduje ekspresj potrzebnego biaka. Ostatnio lepsze zrozumienie funkcji nukleaz doprowadzio do bardziej bezporedniej edycji DNA przy uyciu technik takich jak nukleazy palca cynkowego i CRISPR . Wektor wcza geny do chromosomów. Wyraone nukleazy nastpnie wybijaj i zastpuj geny w chromosomie. Od 2014 r. podejcia te obejmuj usuwanie komórek od pacjentów, edycj chromosomu i zwracanie pacjentom transformowanych komórek.

Edycja genów to potencjalne podejcie do zmiany ludzkiego genomu w celu leczenia chorób genetycznych, wirusowych i rakowych. Od 2020 r. podejcia te s badane w badaniach klinicznych.

Dupleks crRNA i tracrRNA dziaa jako kierujcy RNA, wprowadzajc specyficznie zlokalizowan modyfikacj genu w oparciu o 5' RNA przed crRNA. Cas9 wie tracrRNA i potrzebuje sekwencji wicej DNA (5'NGG3'), która jest nazywana motywem ssiadujcym z protoprzerywnikiem (PAM). Po zwizaniu Cas9 wprowadza pknicie podwójnej nici DNA, po którym nastpuje modyfikacja genu poprzez rekombinacj homologiczn (HDR) lub czenie niehomologicznych koców (NHEJ).

Typy komórek

Terapi genow mona podzieli na dwa typy:

Somatyczny

W terapii genowej komórek somatycznych (SCGT) terapeutyczne geny s przenoszone do dowolnej komórki innej ni gameta , komórka zarodkowa , gametocyt lub niezrónicowana komórka macierzysta . Wszelkie takie modyfikacje dotycz tylko indywidualnego pacjenta i nie s dziedziczone przez potomstwo . Somatyczna terapia genowa reprezentuje badania podstawowe i kliniczne gównego nurtu, w których terapeutyczny DNA (zarówno zintegrowany z genomem, jak i zewntrzny episom lub plazmid ) jest wykorzystywany do leczenia choroby.

W USA trwa ponad 600 bada klinicznych z wykorzystaniem SCGT. Wikszo skupia si na cikich zaburzeniach genetycznych, w tym niedoborach odpornoci , hemofilii , talasemii i mukowiscydozie . Takie zaburzenia pojedynczego genu s dobrymi kandydatami do somatycznej terapii komórkowej. Cakowita korekta zaburzenia genetycznego lub wymiana wielu genów nie jest jeszcze moliwa. Tylko kilka prób jest na zaawansowanym etapie.

Linia zarodkowa

W terapii genowej linii zarodkowej (GGT) komórki zarodkowe ( plemniki lub komórki jajowe ) s modyfikowane poprzez wprowadzenie do ich genomu funkcjonalnych genów. Modyfikacja komórki zarodkowej powoduje, e wszystkie komórki organizmu zawieraj zmodyfikowany gen. Zmiana jest zatem dziedziczna i przekazywana kolejnym pokoleniom. Australia, Kanada, Niemcy, Izrael, Szwajcaria i Holandia zabraniaj stosowania GGT u ludzi z powodów technicznych i etycznych, w tym niewystarczajcej wiedzy na temat moliwych zagroe dla przyszych pokole i wyszych zagroe w porównaniu z SCGT. Stany Zjednoczone nie maj adnych federalnych kontroli konkretnie dotyczcych modyfikacji genetycznych u ludzi (poza ogólnymi przepisami FDA dotyczcymi terapii).

Wektory

Dostarczanie DNA do komórek moe odbywa si wieloma metodami . Dwie gówne klasy to wirusy rekombinowane (czasami nazywane biologicznymi nanoczstkami lub wektorami wirusowymi) oraz nagie kompleksy DNA lub DNA (metody niewirusowe).

Wirusy

Aby do replikacji , wirusy wprowadzenia ich materiau genetycznego do komórki gospodarza, aby skoni maszyneri komórkow gospodarza do wykorzystania jako uprzednia do biaek wirusowych. Retrowirusy id o krok dalej, kopiujc ich materia genetyczny do genomu komórki gospodarza. Naukowcy wykorzystuj to, zastpujc materia genetyczny wirusa terapeutycznym DNA. (Termin DNA moe by nadmiernym uproszczeniem, poniewa niektóre wirusy zawieraj RNA i terapii genowej moe wykorzysta t posta take). Szereg wirusów s stosowane do terapii genowej u ludzi, w tym retrowirusów , adenowirusów , wirusa opryszczki , krowianki , i wirus zwizany z adenowirusami . Podobnie jak materia genetyczny (DNA lub RNA) wirusów, terapeutyczne DNA moe by zaprojektowane tak, aby suyo po prostu jako tymczasowy plan, który ulega naturalnej degradacji lub (przynajmniej teoretycznie) wchodzi do genomu ywiciela, stajc si trwa czci DNA ywiciela u zakaonego komórki.

Niewirusowy

Wektory niewirusowe do terapii genowej maj pewne zalety w porównaniu z metodami wirusowymi, takie jak produkcja na du skal i niska immunogenno gospodarza . Jednak metody niewirusowe pocztkowo powodoway niszy poziom transfekcji i ekspresji genów , a tym samym mniejsz skuteczno terapeutyczn. Nowsze technologie daj nadziej na rozwizanie tych problemów wraz z pojawieniem si zwikszonego celowania specyficznego dla komórki i kontroli ruchu subkomórkowego.

Metody niewirusowej terapii genowej obejmuj wstrzykiwanie nagiego DNA, elektroporacj , pistolet genowy , sonoporacj , magnetofekcj , zastosowanie oligonukleotydów , lipopleksów, dendrymerów i nieorganicznych nanoczstek.

Nowsze podejcia, takie jak te stosowane przez firmy takie jak Ligandal , oferuj moliwo tworzenia technologii celowania specyficznych dla komórki dla rónych modalnoci terapii genowej, w tym narzdzi do edycji RNA, DNA i genów, takich jak CRISPR. Inne firmy, takie jak Arbutus Biopharma i Arcturus Therapeutics , oferuj niewirusowe, nieukierunkowane na komórki metody, które wykazuj gównie trofizm wtroby. W ostatnich latach startupy, takie jak Sixfold Bio , GenEdit i Spotlight Therapeutics , zaczy rozwizywa problem dostarczania genów niewirusowych. Techniki niewirusowe oferuj moliwo powtórnego dawkowania i wiksz moliwo dostosowywania adunków genetycznych, które w przyszoci z wikszym prawdopodobiestwem przejm systemy dostarczania oparte na wirusach.

Firmy takie jak Editas Medicine , Intellia Therapeutics , CRISPR Therapeutics , Casebia , Cellectis , Precision Biosciences , bluebird bio i Sangamo opracoway niewirusowe techniki edycji genów , jednak czsto nadal wykorzystuj wirusy do dostarczania materiau do wstawiania genów po rozszczepieniu genomu przez sterowane nukleazy . Firmy te koncentruj si na edycji genów i nadal napotykaj powane przeszkody w dostawie.

BioNTech , Moderna Therapeutics i CureVac koncentruj si na dostarczaniu adunków mRNA , które z koniecznoci s problemami z dostarczaniem niewirusowym.

Alnylam , Dicerna Pharmaceuticals i Ionis Pharmaceuticals koncentruj si na dostarczaniu siRNA (oligonukleotydy antysensowne) do supresji genów, co równie wymaga niewirusowych systemów dostarczania.

W kontekcie akademickim, wiele laboratoriów pracuje nad dostarczaniem PEGylowanych czstek, które tworz korony biaek surowicy i gównie wykazuj wychwyt za porednictwem receptora LDL w komórkach in vivo .

Terapie in vivo a terapie ex vivo

W terapii genowej in vivo wektor (zazwyczaj wirus) jest wprowadzany do pacjenta, który nastpnie osiga podany efekt biologiczny poprzez wprowadzenie materiau genetycznego (np. brakujcego biaka) do komórek pacjenta. W terapiach genowych ex vivo , takich jak terapia CAR-T , wasne komórki pacjenta (autologiczne) lub zdrowe komórki dawcy (alogeniczne) s modyfikowane poza organizmem (std ex vitro) przy uyciu wektora do ekspresji okrelonego biaka, takiego jak chimeryczny receptor antygenu.

Terapia genowa in vivo jest postrzegana jako prostsza, poniewa nie wymaga zbierania komórek mitotycznych . Jednak terapie genowe ex vivo s lepiej tolerowane i mniej zwizane z cik odpowiedzi immunologiczn. mier Jessego Gelsingera w próbie leczenia niedoboru transkarbamylazy ornityny z wektorem adenowirusowym z powodu ogólnoustrojowej reakcji zapalnej doprowadzia do tymczasowego wstrzymania bada nad terapi genow w Stanach Zjednoczonych. Od 2021 r. zarówno leki in vivo, jak i ex vivo s postrzegane jako bezpieczne.

Doping genowy

Sportowcy mog stosowa technologie terapii genowej, aby poprawi swoje wyniki. Doping genowy nie wystpuje, ale terapie genowe mog mie takie skutki. Kayser i in. twierdz, e doping genowy moe wyrówna szanse, jeli wszyscy sportowcy otrzymaj równy dostp. Krytycy twierdz, e kada interwencja terapeutyczna w celach nieterapeutycznych/wzmacniajcych narusza etyczne podstawy medycyny i sportu.

Inynieria genetyczna czowieka

Inynieria genetyczna moe by wykorzystywana do leczenia chorób, ale take do zmiany wygldu fizycznego, metabolizmu , a nawet poprawy zdolnoci fizycznych i zdolnoci umysowych, takich jak pami i inteligencja . Twierdzenia etyczne dotyczce inynierii linii zarodkowej obejmuj przekonanie, e kady pód ma prawo pozosta niezmodyfikowanym genetycznie, e rodzice maj prawo modyfikowa genetycznie swoje potomstwo i e kade dziecko ma prawo urodzi si wolne od chorób, którym mona zapobiec. Dla rodziców inynieria genetyczna moe by postrzegana jako kolejna technika ulepszania dziecka, któr mona doda do diety, wicze, edukacji, treningu, kosmetyków i chirurgii plastycznej. Inny teoretyk twierdzi, e obawy moralne ograniczaj, ale nie zabraniaj inynierii linii zarodkowej.

Niedawny numer czasopisma Bioethics powicony by kwestiom moralnym zwizanym z inynieri genetyczn linii zarodkowej u ludzi.

Moliwe systemy regulacyjne obejmuj cakowity zakaz, zapewnienie wszystkim lub samoregulacj zawodow. The American Medical Association Rady ds Etycznych i sdowych spraw stwierdzi, e interwencji genetycznych w celu zwikszenia cech powinny by uznane za dopuszczalne tylko w surowo ograniczonych sytuacjach: (1) wyrane i znaczce korzyci dla podu lub dziecka; (2) nie kompromis o innych cechach lub cechach; oraz (3) równy dostp do technologii genetycznej, niezalenie od dochodu lub innych cech spoeczno-ekonomicznych."

Ju w historii biotechnologii, w 1990 roku, naukowcy sprzeciwiali si próbom modyfikowania ludzkiej linii zarodkowej przy uyciu tych nowych narzdzi i takie obawy utrzymyway si wraz z postpem technologii. Wraz z pojawieniem si nowych technik, takich jak CRISPR , w marcu 2015 r. grupa naukowców wezwaa do wprowadzenia ogólnowiatowego moratorium na kliniczne zastosowanie technologii edycji genów do edycji ludzkiego genomu w sposób, który moe by dziedziczony. W kwietniu 2015 r. naukowcy wywoali kontrowersje, gdy ogosili wyniki podstawowych bada nad edycj DNA nieywych ludzkich embrionów za pomoc CRISPR. Komitet Amerykaskiej Narodowej Akademii Nauk i Narodowej Akademii Medycznej udzieli kwalifikowanego wsparcia edycji ludzkiego genomu w 2017 r., gdy znaleziono odpowiedzi na problemy zwizane z bezpieczestwem i wydajnoci ale tylko w powanych warunkach pod cisym nadzorem.

Leczenie chorób genetycznych

Zaproponowano metody terapii genowej majce na celu zastpienie wadliwego genu zdrowym genem i s one badane pod ktem leczenia niektórych chorób genetycznych. Choroby, takie jak niedokrwisto sierpowatokrwinkowa, które s spowodowane przez zaburzenia autosomalne recesywne, w przypadku których normalny fenotyp lub funkcja komórki moe zosta przywrócona w komórkach dotknitych chorob przez normaln kopi zmutowanego genu, mog by dobrym kandydatem do terapii genowej leczenie. Ryzyko i korzyci zwizane z terapi genow anemii sierpowatej nie s znane.

Lista terapii genowych w leczeniu choroby

Niektóre terapie genetyczne zostay zatwierdzone przez amerykask Agencj ds. ywnoci i Leków (FDA), Europejsk Agencj Leków (EMA) oraz do stosowania w Rosji i Chinach.

Lista zatwierdzonych terapii genowych do leczenia choroby
ZAJAZD Nazwa handlowa Rodzaj Producent Cel Zatwierdzony przez FDA Autoryzacja EMA
idekabtagen vicleucel Abekma Ex vivo Celgene Szpiczak mnogi 26 marca 2021 Nie
lizokabtagen maraleucel Breyanzi Ex vivo Terapia Juno choniak z komórek B 5 lutego 2021 Nie
talimogen laherparepvec Imlygic In vivo Amgen czerniak 27 padziernika 2015 16 grudnia 2015
woretygen neparwowek Luxturna In vivo Terapia iskrowa bialleliczna mutacja RPE65 zwizana z wrodzon lepot Lebera 18 grudnia 2017 22 listopada 2018
onasemnogen abeparwowek Zolgensma In vivo Terapie genowe Novartis Rdzeniowy zanik mini typu I 24 maja 2019 26 marca 2020
alipogen tiparvovec Glybera In vivo Chiesi Farmaceutici niedobór lipazy lipoproteinowej Nie Wycofane
atidarsagene autotemcel Libmeldy

( Gen arylosulfatazy A kodujcy autologiczne komórki CD34+ )

Ex vitro Terapia sadownicza leukodystrofia metachromatyczna Nie 17 grudnia 2020
breksukabtagen autoleucel Tecartus Ex vitro Latawiec Pharma choniak z komórek paszcza i ostra biaaczka limfoblastyczna 24 lipca 2020 14 grudnia 2020
aksykabtagen ciloleucel Takcarta choniak z duych komórek B 18 padziernika 2017 23 sierpnia 2018
betibeglogene autotemcel Zynteglo talasemia beta 29 maja 2019
kambiogenplazmid Neovasculgen choroba ttnic obwodowych z czynnikiem wzrostu ródbonka naczyniowego
elivaldogen autotemcel Skysona adrenoleukodystrofia mózgowa 16 lipca 2021
gendycyna rak paskonabonkowy gowy i szyi
autologiczny CD34+ Strimvelis niedobór deaminazy adenozynowej (ADA-SCID) 26 maja 2016
tisagenlecleucel Kymriah Biaaczka limfoblastyczna z komórek B 22 sierpnia 2018

Dziaania niepodane, przeciwwskazania i przeszkody w stosowaniu

Niektóre z nierozwizanych problemów to:

  • Krótkotrway charakter zanim terapia genowa stanie si trwaym lekarstwem na stan, terapeutyczny DNA wprowadzony do komórek docelowych musi pozosta funkcjonalny, a komórki zawierajce terapeutyczny DNA musz by stabilne. Problemy z integracj terapeutycznego DNA do genomu oraz szybko dzielcy si charakter wielu komórek uniemoliwiaj osignicie dugofalowych korzyci. Pacjenci wymagaj wielu zabiegów.
  • Odpowied immunologiczna Za kadym razem, gdy do tkanek ludzkich wprowadzany jest obcy obiekt, ukad odpornociowy jest stymulowany do zaatakowania najedcy. Moliwe jest pobudzenie ukadu odpornociowego w sposób zmniejszajcy skuteczno terapii genowej. Ukad odpornociowy s zwikszona odpowied na ataki wirusów, e nie widzia zmniejsza skuteczno powtarzajcych si zabiegów.
  • Problemy z wektorami wirusowymi Wektory wirusowe nios ze sob ryzyko toksycznoci, reakcji zapalnych oraz kontroli genów i problemów z celowaniem.
  • Zaburzenia wielogenowe na niektóre powszechnie wystpujce zaburzenia, takie jak choroby serca , wysokie cinienie krwi , choroba Alzheimera , zapalenie stawów i cukrzyca , wpywaj rónice w wielu genach, co komplikuje terapi genow.
  • Niektóre terapie mog narusza barier Weismanna (pomidzy som a lini zarodkow) chronic jdra, potencjalnie modyfikujc lini zarodkow, naruszajc przepisy w krajach, które zabraniaj tej drugiej praktyki.
  • Mutageneza insercyjna Jeli DNA zostanie zintegrowane we wraliwym miejscu genomu, na przykad w genie supresorowym nowotworu , terapia moe wywoa nowotwór . Miao to miejsce w badaniach klinicznych u pacjentów z cikim zoonym niedoborem odpornoci (X-SCID) sprzonym z chromosomem X, w których hematopoetyczne komórki macierzyste transdukowano transgenem naprawczym przy uyciu retrowirusa , co doprowadzio do rozwoju biaaczki z limfocytów T u 3 z 20 pacjentów . Jednym z moliwych rozwiza jest dodanie funkcjonalnego genu supresorowego nowotworu do integrowanego DNA. Moe to by problematyczne, poniewa im duszy jest DNA, tym trudniej jest zintegrowa si z genomami komórkowymi. Technologia CRISPR pozwala naukowcom dokonywa znacznie dokadniejszych zmian genomu w dokadnych lokalizacjach.
  • Koszt Alipogene tiparvovec lub Glybera , na przykad, kosztujce 1,6 miliona dolarów na pacjenta, zostay uznane w 2013 roku za najdroszy lek na wiecie.

Zgony

W badaniach nad terapi genow zgoszono zgony trzech pacjentów, co pozwolio dokadnie zbada t dziedzin. Pierwszym by Jesse Gelsinger , który zmar w 1999 roku z powodu odpowiedzi odrzucenia immunologicznego. Jeden pacjent z X-SCID zmar z powodu biaaczki w 2003 r. W 2007 r. pacjent z reumatoidalnym zapaleniem stawów zmar z powodu infekcji; póniejsze dochodzenie wykazao, e mier nie bya zwizana z terapi genow.

Przepisy prawne

Przepisy dotyczce modyfikacji genetycznych s czci ogólnych wytycznych dotyczcych bada biomedycznych z udziaem czowieka. Nie ma prawnie wicych traktatów midzynarodowych w tej dziedzinie, ale istniej zalecenia dotyczce praw krajowych od rónych organów.

W deklaracji Helsinki (Zasady etyczne do bada medycznych obejmujcych pacjentów ludzi) zosta zmieniony przez wiatowe Stowarzyszenie Medyczne Zgromadzenie Ogólne jest w roku 2008. Dokument ten zawiera zasady lekarze i naukowcy musz bra pod uwag, gdy z udziaem ludzi jako podmiotów badawczych. Owiadczenie w sprawie bada nad terapi genow zainicjowane przez Organizacj Ludzkiego Genomu (HUGO) w 2001 r. stanowi podstaw prawn dla wszystkich krajów. Dokument HUGO kadzie nacisk na wolno czowieka i przestrzeganie praw czowieka oraz zawiera zalecenia dotyczce somatycznej terapii genowej, w tym znaczenie rozpoznania obaw opinii publicznej dotyczcych takich bada.

Stany Zjednoczone

adne ustawodawstwo federalne nie okrela protokoów ani ogranicze dotyczcych inynierii genetycznej czowieka. Temat ten jest regulowany przez nakadajce si przepisy agencji lokalnych i federalnych, w tym Departamentu Zdrowia i Opieki Spoecznej , FDA i Komitetu Doradczego ds. Rekombinacji DNA NIH. Badacze poszukujcy funduszy federalnych na eksperymentalne zastosowanie nowego leku (zwykle w przypadku somatycznej inynierii genetycznej czowieka) musz przestrzega midzynarodowych i federalnych wytycznych dotyczcych ochrony ludzi.

NIH suy jako gówny regulator terapii genowej w badaniach finansowanych przez wadze federalne. Zaleca si przestrzeganie tych przepisów w badaniach finansowanych ze rodków prywatnych. NIH zapewnia fundusze na badania, które rozwijaj lub ulepszaj techniki inynierii genetycznej oraz oceniaj etyk i jako w biecych badaniach. NIH prowadzi obowizkowy rejestr protokoów bada inynierii genetycznej czowieka, który obejmuje wszystkie projekty finansowane przez wadze federalne.

Komitet doradczy NIH opublikowa zestaw wytycznych dotyczcych manipulacji genami. Wytyczne omawiaj bezpieczestwo laboratoryjne, a take osoby testowane na ludziach i róne typy eksperymentalne, które obejmuj zmiany genetyczne. Kilka rozdziaów odnosi si konkretnie do inynierii genetycznej czowieka, w tym rozdzia III-C-1. W tej czci opisano wymagane procesy przegldu i inne aspekty zwizane z ubieganiem si o zgod na rozpoczcie bada klinicznych obejmujcych transfer genetyczny do pacjenta bdcego czowiekiem. Protokó badania klinicznego terapii genowej musi zosta zatwierdzony przez Komitet Doradczy NIH ds. Rekombinacji DNA przed rozpoczciem jakiegokolwiek badania klinicznego; róni si to od wszelkich innych bada klinicznych.

Podobnie jak w przypadku innych rodzajów leków, FDA reguluje jako i bezpieczestwo produktów terapii genowej oraz nadzoruje kliniczne stosowanie tych produktów. Terapeutyczna zmiana genomu ludzkiego podlega tym samym wymogom regulacyjnym, co wszelkie inne metody leczenia. Badania z udziaem ludzi, takie jak badania kliniczne , musz zosta przejrzane i zatwierdzone przez FDA i Institutional Review Board .

Historia

lata 70. i wczeniejsze

W 1972 Friedmann i Roblin napisali artyku w Science zatytuowany Terapia genowa w ludzkich chorobach genetycznych Cytowano Rogersa (1970), który zaproponowa uycie egzogennego dobrego DNA do zastpienia wadliwego DNA u osób cierpicych na defekty genetyczne.

lata 80.

W 1984 zaprojektowano system wektora retrowirusowego, który móg skutecznie wstawia obce geny do chromosomów ssaków.

1990

Pierwsze zatwierdzone badania kliniczne terapii genowej w USA odbyy si 14 wrzenia 1990 r. w Narodowym Instytucie Zdrowia (NIH), pod kierownictwem Williama Frencha Andersona . Czteroletnia Ashanti DeSilva bya leczona z powodu defektu genetycznego, który spowodowa u niej ADA - SCID , powany niedobór ukadu odpornociowego. Wadliwy gen komórek krwi pacjenta zosta zastpiony wariantem funkcjonalnym. System immunologiczny Ashanti zosta czciowo przywrócony przez terapi. Produkcja brakujcego enzymu bya tymczasowo stymulowana, ale nowe komórki z funkcjonalnymi genami nie zostay wygenerowane. Prowadzia normalne ycie tylko dziki regularnym zastrzykom wykonywanym co dwa miesice. Efekty byy udane, ale tymczasowe.

Terapi genow raka wprowadzono w latach 1992/93 (Trojan i wsp. 1993). Leczenie glejaka wielopostaciowego, zoliwego guza mózgu, którego wynik jest zawsze miertelny, przeprowadzono przy uyciu wektora eksprymujcego antysensowne IGF-I RNA (próba kliniczna zatwierdzona protokoem NIH nr 1602 24 listopada 1993 r. i FDA w 1994 r.). Terapia ta stanowi równie pocztek terapii immunogennej raka, leczenia, które okazuje si skuteczne dziki mechanizmowi przeciwnowotworowemu antysensu IGF-I, który jest zwizany z silnymi zjawiskami immunologicznymi i apoptotycznymi.

W 1992 roku Claudio Bordignon , pracujcy na Uniwersytecie Vita-Salute San Raffaele , przeprowadzi pierwsz procedur terapii genowej z wykorzystaniem hematopoetycznych komórek macierzystych jako wektorów w celu dostarczenia genów przeznaczonych do korygowania chorób dziedzicznych . W 2002 roku praca ta doprowadzia do opublikowania pierwszej udanej terapii genowej niedoboru deaminazy adenozynowej (ADA-SCID). Powodzenie wieloorodkowego badania dotyczcego leczenia dzieci z SCID ( ciki zoony niedobór odpornoci lub choroba baka z 2000 i 2002 roku) zostao zakwestionowane, gdy u dwojga z dziesiciu dzieci leczonych w paryskim orodku wystpia choroba podobna do biaaczki . Próby kliniczne zostay tymczasowo wstrzymane w 2002 roku, ale wznowione po przegldzie protokou w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Francji, Woszech i Niemczech.

W 1993 roku Andrew Gobea urodzi si z SCID po prenatalnych badaniach genetycznych . Krew zostaa pobrana z oyska i ppowiny matki zaraz po urodzeniu w celu pozyskania komórek macierzystych. Allel , który koduje deaminaz adenozyny (ADA), któr wprowadza si do retrowirusów. Retrowirusy i komórki macierzyste zmieszano, po czym wirusy wstawiy gen do chromosomów komórek macierzystych. Do krwi Andrew wstrzyknito komórki macierzyste zawierajce dziaajcy gen ADA. Co tydzie podawano równie zastrzyki z enzymu ADA. Przez cztery lata komórki T (biae krwinki), produkowane przez komórki macierzyste, wytwarzay enzymy ADA przy uyciu genu ADA. Po czterech latach potrzebne byo dalsze leczenie.

mier Jessego Gelsingera w 1999 roku przeszkodzia w badaniach nad terapi genow w USA. W rezultacie FDA zawiesia kilka bada klinicznych do czasu ponownej oceny praktyk etycznych i proceduralnych.

2000s

Zmodyfikowana strategia terapii genowej raka z antysensownym IGF-I RNA (NIH n 1602) z zastosowaniem antysensownego / potrójnej helisy anty-IGF-I zostaa zarejestrowana w 2002 roku w badaniu klinicznym terapii genowej Wiley - n 635 i 636. Podejcie to wykazao obiecujce wyniki w leczeniu szeciu rónych nowotworów zoliwych: glejaka wielopostaciowego, raka wtroby, okrnicy, prostaty, macicy i jajnika (Collaborative NATO Science Program on Gene Therapy USA, Francja, Polska n LST 980517 prowadzony przez J. Trojan) (Trojan) i in., 2012). Ta antysensowna terapia antygenowa/potrójna helisa okazaa si skuteczna dziki mechanizmowi zatrzymywania jednoczesnej ekspresji IGF-I na poziomach translacji i transkrypcji, wzmacniajc przeciwnowotworowe zjawiska odpornociowe i apoptotyczne.

2002

Anemia sierpowata moe by leczona u myszy. Myszy które maj zasadniczo ten sam defekt, który powoduje przypadki u ludzi uyy wektora wirusowego do wywoania produkcji hemoglobiny podowej (HbF), która normalnie przestaje by wytwarzana wkrótce po urodzeniu. U ludzi zastosowanie hydroksymocznika do stymulacji produkcji HbF tymczasowo agodzi objawy sierpowatokrwinkowe. Naukowcy wykazali, e to leczenie jest trwalszym sposobem na zwikszenie terapeutycznej produkcji HbF.

Nowe podejcie do terapii genowej naprawio bdy w informacyjnym RNA pochodzcym z wadliwych genów. Ta technika ma potencja w leczeniu talasemii , mukowiscydozy i niektórych nowotworów.

Naukowcy stworzyli liposomy o rednicy 25 nanometrów, które mog przenosi terapeutyczne DNA przez pory w bonie jdrowej .

2003

W 2003 roku zespó badawczy po raz pierwszy wprowadzi geny do mózgu. Wykorzystali liposomy pokryte polimerem zwanym glikolem polietylenowym , które w przeciwiestwie do wektorów wirusowych s na tyle mae, e przekraczaj barier krew-mózg .

Krótkie fragmenty dwuniciowego RNA (krótkie, interferujce RNA lub siRNA ) s wykorzystywane przez komórki do degradacji RNA o okrelonej sekwencji. Jeli siRNA jest zaprojektowane tak, aby pasowao do RNA skopiowanego z wadliwego genu, to nieprawidowy produkt biakowy tego genu nie zostanie wytworzony.

Gendicine jest terapi genow raka, która dostarcza gen supresorowy guza p53 za pomoc zmodyfikowanego adenowirusa . W 2003 roku zosta zatwierdzony w Chinach do leczenia raka paskonabonkowego gowy i szyi .

2006

W marcu naukowcy ogosili skuteczne zastosowanie terapii genowej w leczeniu dwóch dorosych pacjentów cierpicych na przewlek chorob ziarniniakow sprzon z chromosomem X , chorob, która atakuje komórki szpiku i uszkadza ukad odpornociowy . Badanie jest pierwszym, które pokazuje, e terapia genowa moe leczy ukad szpikowy .

W maju zespó poinformowa o sposobie zapobiegania odrzuceniu przez ukad odpornociowy nowo dostarczonego genu. Podobnie jak w przypadku transplantacji narzdów , terapia genowa jest nkana przez ten problem. Ukad odpornociowy normalnie rozpoznaje nowy gen jako obcy i odrzuca komórki go niosce. W badaniach wykorzystano nowo odkryt sie genów regulowanych przez molekuy znane jako mikroRNA . Ta naturalna funkcja selektywnie przesaniaa ich gen terapeutyczny w komórkach ukadu odpornociowego i chronia go przed odkryciem. Myszy zakaone genem zawierajcym sekwencj docelow mikroRNA komórki odpornociowej nie odrzuciy genu.

W sierpniu naukowcy z powodzeniem wyleczyli czerniaka z przerzutami u dwojga pacjentów za pomoc limfocytów T zabójców genetycznie przekierowanych do atakowania komórek rakowych.

W listopadzie naukowcy donieli o zastosowaniu VRX496, immunoterapii opartej na genach w leczeniu HIV, która wykorzystuje wektor lentiwirusowy do dostarczania antysensownego genu przeciwko otoczce HIV . W badaniu klinicznym I fazy leczono piciu pacjentów z przewlekym zakaeniem wirusem HIV, którzy nie zareagowali na co najmniej dwa schematy leczenia przeciwretrowirusowego . Pojedyncza doylna infuzja autologicznych komórek T CD4 genetycznie zmodyfikowanych VRX496 bya dobrze tolerowana. Wszyscy pacjenci mieli stabilne lub zmniejszone miano wirusa; czterech z piciu pacjentów miao stabiln lub zwikszon liczb limfocytów T CD4. Wszystkich piciu pacjentów miao stabiln lub zwikszon odpowied immunologiczn na antygeny HIV i inne patogeny . Bya to pierwsza ocena wektora lentiwirusowego podanego w amerykaskim badaniu klinicznym na ludziach.

2007

W maju naukowcy ogosili pierwsz prób terapii genowej dziedzicznej choroby siatkówki . Pierwsza operacja zostaa przeprowadzona na 23-letnim Brytyjczyku Robercie Johnsonie na pocztku 2007 roku.

2008

Wrodzona lepota Lebera jest dziedziczn chorob lepoty wywoan mutacjami w genie RPE65 . Wyniki maego badania klinicznego u dzieci zostay opublikowane w kwietniu. Dostarczenie rekombinowanego wirusa zwizanego z adenowirusem (AAV) nioscego RPE65 dao pozytywne wyniki. W maju dwie kolejne grupy zgosiy pozytywne wyniki w niezalenych badaniach klinicznych z wykorzystaniem terapii genowej w leczeniu schorzenia. We wszystkich trzech badaniach klinicznych pacjenci odzyskali wzrok funkcjonalny bez widocznych skutków ubocznych.

2009

We wrzeniu naukowcy byli w stanie da trójchromatyczne wizj do map wiewiórki . W listopadzie 2009 roku naukowcy powstrzymali mierteln chorob genetyczn zwan adrenoleukodystrofi u dwojga dzieci, uywajc wektora lentiwirusa do dostarczenia funkcjonujcej wersji ABCD1 , genu, który jest zmutowany w zaburzeniu.

2010s

Papier kwietnia poinformowa, e terapia genowa skierowana achromatopsja (daltonizm) u psów poprzez ukierunkowanie stoek fotoreceptorów. U dwóch modych osobników funkcja czopka i widzenie dzienne zostay przywrócone na co najmniej 33 miesice. Terapia bya mniej skuteczna w przypadku starszych psów.

We wrzeniu ogoszono, e 18-letni mczyzna we Francji z cik postaci beta-talasemii zosta skutecznie wyleczony. Beta-talasemia major to dziedziczna choroba krwi, w której brakuje beta hemoglobiny, a pacjenci s zaleni od regularnych transfuzji krwi przez cae ycie . Technika ta wykorzystywaa wektor lentiwirusowy do transdukcji genu ludzkiej -globiny do oczyszczonej krwi i komórek szpiku uzyskanych od pacjenta w czerwcu 2007 roku. Poziom hemoglobiny u pacjenta utrzymywa si na staym poziomie od 9 do 10 g/dl. Okoo jedna trzecia hemoglobiny zawieraa form wprowadzon przez wektor wirusowy i transfuzje krwi nie byy potrzebne. Zaplanowano dalsze badania kliniczne. Przeszczepy szpiku kostnego s jedynym lekarstwem na talasemi, ale 75% pacjentów nie znajduje odpowiedniego dawcy.

W Ameryce Poudniowej w latach 2010/11 na Uniwersytecie La Sabana w Bogocie (Komisja Etyczna, 14 grudnia 2010 r., nr P-004-10) wprowadzono immunogenn terapi nowotworow z zastosowaniem zmodyfikowanego antygenu, podejcie antysensowne/potrójne helisy. Biorc pod uwag etyczny aspekt diagnostyki genowej i terapii genowej ukierunkowanej na IGF-I, leczono guzy z ekspresj IGF-I, tj. raki puc i naskórka (Trojan i wsp. 2016).

2011

W 2007 i 2008 roku mczyzna ( Timothy Ray Brown ) zosta wyleczony z HIV poprzez wielokrotne przeszczepianie krwiotwórczych komórek macierzystych (patrz take przeszczep allogenicznych komórek macierzystych , przeszczep allogeniczny szpiku kostnego , allotransplantacja ) z podwójn mutacj delta-32, która wycza receptor CCR5 . Wyleczenie to zostao zaakceptowane przez rodowisko medyczne w 2011 roku. Wymagao cakowitej ablacji istniejcego szpiku kostnego , co jest bardzo wyniszczajce.

W sierpniu potwierdzono, e dwóch z trzech uczestników badania pilotaowego zostao wyleczonych z przewlekej biaaczki limfocytowej (PBL). Terapia wykorzystywaa genetycznie zmodyfikowane limfocyty T do atakowania komórek, które wyraay biako CD19 w celu zwalczania choroby. W 2013 roku naukowcy ogosili, e 26 z 59 pacjentów osigno cakowit remisj, a pierwotny pacjent pozosta wolny od guza.

Ludzki HGF plazmidowego DNA terapii z kardiomiocyty jest rozpatrywany jako potencjalny sposób leczenia choroby wiecowej , a take do leczenia uszkodze, które zachodzi w sercu po zawale minia sercowego .

W 2011 roku Neovasculgen zosta zarejestrowany w Rosji jako pierwszy w swojej klasie lek do terapii genowej do leczenia choroby ttnic obwodowych , w tym krytycznego niedokrwienia koczyn ; dostarcza gen kodujcy VEGF . Neovasculogen jest plazmidem kodujcym promotor CMV i 165-aminokwasow form VEGF .

2012

W lipcu FDA zatwierdzia badania kliniczne fazy 1 na gównych pacjentach z talasemi w USA dla 10 uczestników. Badanie miao trwa do 2015 roku.

W lipcu 2012 roku Europejska Agencja Leków po raz pierwszy w Europie lub Stanach Zjednoczonych zalecia zatwierdzenie terapii genowej. W leczeniu zastosowano Alipogene tiparvovec ( Glybera ) w celu wyrównania niedoboru lipazy lipoproteinowej , który moe powodowa cikie zapalenie trzustki . Zalecenie zostao zatwierdzone przez Komisj Europejsk w listopadzie 2012 r., a wprowadzenie na rynek rozpoczo si pod koniec 2014 r. Oczekiwano, e Alipogene tiparvovec kosztowa bdzie okoo 1,6 mln USD na leczenie w 2012 r., po korekcie do 1 mln USD w 2015 r., co czyni go najdroszym lekiem na wiecie w czas. Od 2016 roku lek otrzymywali tylko pacjenci leczeni w badaniach klinicznych oraz pacjent, który zapaci pen cen za leczenie.

W grudniu 2012 r. doniesiono, e 10 z 13 pacjentów ze szpiczakiem mnogim byo w remisji lub bardzo blisko niej trzy miesice po wstrzykniciu leczenia obejmujcego genetycznie zmodyfikowane limfocyty T do docelowych biaek NY-ESO-1 i LAGE-1 , które istniej tylko na komórkach nowotworowych szpiczaka.

2013

W marcu naukowcy poinformowali, e trzech z piciu dorosych pacjentów z ostr biaaczk limfocytow (ALL) byo w remisji od piciu miesicy do dwóch lat po leczeniu genetycznie zmodyfikowanymi limfocytami T, które atakoway komórki z genami CD19 na ich powierzchni, tj. wszystkie B- komórki nowotworowe lub nie. Naukowcy byli przekonani, e ukad odpornociowy pacjentów wytworzy normalne komórki T i B po kilku miesicach. Dostali równie szpik kostny. Jeden pacjent nawróci si i zmar, a jeden zmar z powodu zakrzepu krwi niezwizanego z chorob.

Po zachcaniu do bada fazy 1, w kwietniu naukowcy ogosili, e rozpoczynaj badania kliniczne fazy 2 (nazywane CUPID2 i SERCA-LVAD) na 250 pacjentach w kilku szpitalach w celu zwalczania chorób serca . Terapia miaa na celu zwikszenie poziomu SERCA 2, biaka w miniu sercowym, poprawiajcego prac mini. FDA przyznane to jest przeom Therapy Oznaczenie aby przyspieszy proces próbnej i zatwierdzenia. W 2016 roku zgoszono, e w badaniu CUPID 2 nie stwierdzono poprawy.

W lipcu naukowcy poinformowali o obiecujcych wynikach szeciorga dzieci z dwiema cikimi chorobami dziedzicznymi, które po 7-32 miesicach leczono czciowo dezaktywowanym lentiwirusem w celu zastpienia wadliwego genu. Troje dzieci miao leukodystrofi metachromatyczn , która powoduje, e dzieci trac zdolnoci poznawcze i motoryczne. Inne dzieci miay zespó Wiskotta-Aldricha , który naraa je na infekcje, choroby autoimmunologiczne i raka. Badania kontrolne z terapi genow u kolejnych szeciorga dzieci z zespoem Wiskotta-Aldricha równie okazay si obiecujce.

W padzierniku naukowcy poinformowali, e dwoje dzieci urodzonych z cikim zoonym niedoborem odpornoci dezaminazy adenozyny ( ADA-SCID ) byo leczonych genetycznie zmodyfikowanymi komórkami macierzystymi 18 miesicy wczeniej i e ich ukad odpornociowy wykazywa oznaki penego wyzdrowienia. Kolejne troje dzieci robio postpy. W 2014 roku kolejnych 18 dzieci z ADA-SCID zostao wyleczonych za pomoc terapii genowej. Dzieci z ADA-SCID nie maj funkcjonujcego ukadu odpornociowego i s czasami nazywane dziemi bbelkowymi.

Równie w padzierniku naukowcy poinformowali, e na pocztku 2011 roku leczyli szeciu chorych na hemofili za pomoc wirusa zwizanego z adenowirusem. Ponad dwa lata póniej wszystkie sze produkowao czynnik krzepnicia .

2014

W styczniu badacze donieli, e szeciu pacjentów choroideremii byo leczonych wirusem zwizanym z adenowirusem z kopi REP1 . W cigu szeciu miesicy do dwóch lat wszyscy poprawili swój wzrok. Do 2016 roku 32 pacjentów byo leczonych z pozytywnym wynikiem, a naukowcy mieli nadziej, e leczenie bdzie dugotrwae. Choroideremia jest dziedziczn genetyczn chorob oczu bez zatwierdzonego leczenia, prowadzc do utraty wzroku.

W marcu naukowcy poinformowali, e od 2009 r. 12 pacjentów z HIV byo leczonych w ramach próby z genetycznie zmodyfikowanym wirusem z rzadk mutacj ( niedobór CCR5 ), o której wiadomo, e chroni przed wirusem HIV, z obiecujcymi wynikami.

Badania kliniczne terapii genowej w przypadku anemii sierpowatej rozpoczto w 2014 roku.

W lutym LentiGlobin BB305 , terapia genowa poddawana próbom klinicznym leczenia beta-talasemii, uzyskaa status przeomu FDA po tym, jak kilku pacjentów byo w stanie zrezygnowa z czstych transfuzji krwi, zwykle wymaganych do leczenia choroby.

W marcu naukowcy dostarczyli zrekombinowany gen kodujcy przeciwciao neutralizujce w szerokim zakresie mapom zaraonym mapim HIV ; komórki map wytworzyy przeciwciao , które oczycio je z wirusa HIV. Technika ta nosi nazw immunoprofilaktyka poprzez transfer genów (IGT). Trway testy na zwierztach na przeciwciaa przeciwko eboli, malarii, grypie i zapaleniu wtroby.

W marcu naukowcy, w tym wynalazczyni CRISPR , Jennifer Doudna , zaapelowali o ogólnowiatowe moratorium na terapi genow linii zarodkowej, piszc, e naukowcy powinni unika nawet prób, w lunych jurysdykcjach, modyfikacji genomu zarodkowego do zastosowa klinicznych u ludzi, dopóki nie pojawi si pene implikacje dyskutowana wród organizacji naukowych i rzdowych.

W padzierniku naukowcy ogosili, e poddali dziewczynce Layl Richards eksperymentaln terapi z wykorzystaniem komórek T dawcy genetycznie zmodyfikowanych przy uyciu TALEN-u do atakowania komórek rakowych. Rok po leczeniu bya nadal wolna od raka (bardzo agresywna posta ostrej biaaczki limfoblastycznej [ALL]). Dzieci z wysoce agresywn ALL maj zwykle bardzo ze rokowanie, a chorob Layli uwaano za nieuleczaln przed leczeniem.

W grudniu naukowcy z gównych wiatowych akademii zaapelowali o moratorium na edycj dziedzicznego genomu ludzkiego , w tym te zwizane z technologiami CRISPR-Cas9 , ale podstawowe badania, w tym edycj genów zarodków, powinny by kontynuowane.

2015

Naukowcy z powodzeniem wyleczyli chopca z pcherzowym naskórkiem za pomoc przeszczepów skóry wyhodowanych z jego wasnych komórek skóry, zmodyfikowanych genetycznie w celu naprawy mutacji, która spowodowaa jego chorob.

2016

W kwietniu Komitet Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi w Europejskiej Agencji Leków zatwierdzia terapia genowa nazwie Strimvelis i Komisja Europejska zatwierdzia go w czerwcu. To leczy dzieci urodzone z niedoborem deaminazy adenozynowej i które nie maj funkcjonujcego ukadu odpornociowego. Bya to druga terapia genowa zatwierdzona w Europie.

W padzierniku chiscy naukowcy poinformowali, e rozpoczli prób genetycznej modyfikacji komórek T od 10 dorosych pacjentów z rakiem puc i ponownego wstrzyknicia zmodyfikowanych komórek T z powrotem do ich cia, aby zaatakowa komórki rakowe. Z komórek T usunito biako PD-1 (które zatrzymuje lub spowalnia odpowied immunologiczn) za pomoc CRISPR-Cas9.

Przegld systematyczny Cochrane z 2016 r. obejmujcy dane z czterech bada dotyczcych miejscowej terapii genowej przezbonowego regulatora przewodnictwa mukowiscydozy (CFTR) nie potwierdza jej klinicznego zastosowania jako mgy wdychanej do puc w leczeniu pacjentów z mukowiscydoz z infekcjami puc. W jednym z czterech bada znaleziono sabe dowody na to, e terapia transferu genów CFTR oparta na liposomach moe prowadzi do niewielkiej poprawy oddechowej u osób z mukowiscydoz. Te sabe dowody nie wystarczaj do sformuowania zalecenia klinicznego dla rutynowej terapii genowej CFTR.

2017

W lutym firma Kite Pharma ogosia wyniki badania klinicznego komórek CAR-T u okoo stu osób z zaawansowanym choniakiem nieziarniczym .

W marcu francuscy naukowcy donieli o badaniach klinicznych nad terapi genow w leczeniu anemii sierpowatej .

W sierpniu FDA zatwierdzia tisagenlecleucel na ostr biaaczk limfoblastyczn. Tisagenlecleucel jest adoptywn terapi transferu komórek w ostrej biaaczce limfoblastycznej z limfocytów B ; Komórki T od osoby z rakiem s usuwane, genetycznie modyfikowane w celu wytworzenia specyficznego receptora komórek T (chimerycznego receptora komórek T lub CAR-T), który reaguje na raka, i s podawane z powrotem osobie. Komórki T s zaprojektowane tak, aby celoway w biako zwane CD19, które jest powszechne w komórkach B. Jest to pierwsza forma terapii genowej zatwierdzona w Stanach Zjednoczonych. W padzierniku podobna terapia o nazwie axicabtagene ciloleucel zostaa zatwierdzona dla choniaka nieziarniczego .

W padzierniku biofizyk i biohaker Josiah Zayner twierdzi, e przeprowadzi pierwsz edycj ludzkiego genomu in vivo w formie samodzielnie stosowanej terapii.

13 listopada naukowcy medyczni wspópracujcy z Sangamo Therapeutics z siedzib w Richmond w Kalifornii ogosili pierwsz w historii terapi edycji genów czowieka w ciele . Zabieg, majcy na celu trwae wprowadzenie zdrowej wersji wadliwego genu, który powoduje zespó Huntera , zosta podany 44-letniemu Brianowi Madeux i jest czci pierwszego na wiecie badania nad trwa edycj DNA w ludzkim ciele. Sukces insercji genu zosta póniej potwierdzony. Trwaj badania kliniczne Sangamo dotyczce edycji genów przy uyciu Zinc Finger Nuclease (ZFN).

W grudniu opublikowano wyniki zastosowania wirusa zwizanego z adenowirusem z czynnikiem VIII krzepnicia krwi w leczeniu dziewiciu pacjentów z hemofili A. Szeciu z siedmiu pacjentów leczonych wysokimi dawkami zwikszyo poziom krzepliwoci krwi VIII do normalnego poziomu. Schematy niskich i rednich dawek nie miay wpywu na poziom krzepliwoci krwi pacjenta.

W grudniu FDA zatwierdzia Luxturn , pierwsz terapi genow in vivo do leczenia lepoty spowodowanej wrodzon lepot Lebera . Cena tego zabiegu wyniosa 850 000 dolarów za oba oczy.

2019

W maju FDA zatwierdzia onasemnogen abeparwowek (Zolgensma) do leczenia rdzeniowego zaniku mini u dzieci poniej drugiego roku ycia. Cena katalogowa Zolgensmy zostaa ustalona na 2,125 miliona dolarów za dawk, co czyni j najdroszym lekiem w historii.

W maju EMA zatwierdzia betibeglogene autotemcel (Zynteglo) do leczenia talasemii beta u osób w wieku dwunastu lat i starszych.

W lipcu Allergan i Editas Medicine ogoszono faza badania klinicznego 1/2 AGN-151587 w leczeniu Leber wrodzonej lepoty 10. Jest to pierwsze badanie z CRISPR -na in vivo ludzkiego genu edycji terapii , gdzie odbywa si edycja wntrze Ciao ludzkie. Pierwsze wstrzyknicie systemu CRISPR-Cas zostao potwierdzone w marcu 2020 roku.

2020s

2020

W maju onasemnogen abeparwowek (Zolgensma) zosta zatwierdzony przez Uni Europejsk do leczenia rdzeniowego zaniku mini u osób z objawami klinicznymi SMA typu 1 lub z nie wicej ni 3 kopiami genu SMN2 , niezalenie od masy ciaa lub wiek.

W sierpniu firma Audentes Therapeutics poinformowaa, e trzy z 17 dzieci z miopati miotubularn sprzon z chromosomem X uczestniczcych w badaniu klinicznym terapii genowej AT132 opartej na AAV8 zmaro. Sugerowano, e leczenie, którego dawkowanie zaley od masy ciaa, wywiera nieproporcjonalnie toksyczny wpyw na ciszych pacjentów, poniewa trzej zmarli pacjenci byli cisi od pozostaych. Badanie zostao wstrzymane klinicznie.

W dniu 15 padziernika Komitet ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP) Europejskiej Agencji Leków (EMA) przyj pozytywn opini zalecajc przyznanie pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego Libmeldy ( populacja autologiczna wzbogacona w komórki CD34+, zawierajca oraz komórki progenitorowe transdukowane ex vivo przy uyciu wektora lentiwirusowego kodujcego ludzki gen arylosulfatazy A), terapi genow do leczenia dzieci z postaciami leukodystrofii metachromatycznej (MLD) póno niemowlc (LI) lub wczesn modziecz (EJ) . Substancja czynna leku Libmeldy skada si z wasnych komórek macierzystych dziecka, które zostay zmodyfikowane tak, aby zawieray robocze kopie genu ARSA. Po wstrzykniciu zmodyfikowanych komórek z powrotem pacjentowi jako jednorazowy wlew, oczekuje si, e komórki rozpoczn produkcj enzymu ARSA, który rozkada nagromadzenie sulfatydów w komórkach nerwowych i innych komórkach ciaa pacjenta. Libmeldy zostao zatwierdzone do uytku medycznego w UE w grudniu 2020 r.

15 padziernika francuska firma biotechnologiczna Lysogene poinformowaa o mierci pacjenta, u którego zastosowano eksperymentaln terapi genow LYS-SAF302 w leczeniu mukopolisacharydozy typu IIIA (zespó Sanfilippo typu A).

2021

W maju pojawia si nowa metoda wykorzystujca zmienion wersj wirusa HIV jako wektor lentiwirusa w leczeniu 50 dzieci z ADA-SCID uzyskujc pozytywne wyniki u 48 z nich, metoda ta ma by bezpieczniejsza ni powszechnie stosowane wektory retrowirusowe we wczeniejszych badaniach nad SCID, gdzie zwykle obserwowano rozwój biaaczki i byo to stosowane ju w 2019 roku, ale w mniejszej grupie z X-SCID.

W lipcu opublikowano wyniki maego badania I fazy terapii genowej, w którym zaobserwowano odbudow dopaminy u siedmiu pacjentów w wieku od 4 do 9 lat dotknitych niedoborem dekarboksylazy L-aminokwasów aromatycznych (niedobór ADC).

Zobacz te

Bibliografia

Dalsza lektura

Zewntrzne linki

Opiniones de nuestros usuarios

Julian Jankowski

Wreszcie artykuł o Terapia genowa, który jest łatwy do przeczytania.

Eryk Cichoń

Uważam, że ten wpis o zmiennej Terapia genowa jest sformułowany bardzo ciekawie, przypomina mi lata szkolne. Jakie piękne czasy, dzięki za sprowadzenie mnie do nich.

Witold Krupa

Minęło trochę czasu odkąd widziałem artykuł o zmiennej napisany w tak dydaktyczny sposób. Podoba mi się.

Zuzanna Nowicki

Zgadza się. Zawiera niezbędne informacje o Terapia genowa.