Jan Nepomucen Bobrowicz

Wygląd przypnij ukryj Jan Nepomucen Bobrowicz
Data i miejsce urodzenia

12 maja 1805
Kraków

Data i miejsce śmierci

2 listopada 1881
Drezno

Narodowość

polska

Dziedzina sztuki

muzyka

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

Jan Nepomucen Bobrowicz (ur. 12 maja 1805 w Krakowie, zm. 2 listopada 1881 w Dreźnie) – polski kompozytor i wirtuoz muzyki gitarowej, księgarz i wydawca, nazywany Chopinem gitary.

Pochodzenie i początki kariery

Pochodził ze szlacheckiego domu wywodzącego się z Litwy. Jako że rodzice interesowali się muzyką, naturalne było, iż ich syn kształcił się w tym kierunku. Wkrótce wszedł w skład członków Towarzystwa Przyjaciół Muzyki, a od 1829 roku brał udział w koncertach w miastach polskich i europejskich.

Ponadto podjął pracę w kancelarii Senatu Wolnego Miasta Krakowa, następnie przez kilka miesięcy, do połowy 1729 r. był aplikantem w dyrekcji policji

Wziął udział w powstaniu listopadowym. . Za udział w powstaniu otrzymał srebrny krzyż Virtuti Militari.

Po upadku powstania wraz z innymi żołnierzami udał się na emigrację. Celem tułaczy była Francja, natomiast przypadkiem Bobrowicz musiał zakończyć podróż w Saksonii.

Początkowo brał udział w koncertach abonamentowych Gewandhausu. Po koncercie Klary Wieck sława Bobrowicza sięgnęła szczytów.

Twórczość kompozytorska

Bobrowicz skomponował i wydał około 40 utworów – taką liczbę wymienia większość słowników i encyklopedii. Większość jego kompozycji to wariacje oraz samodzielne lub zawarte w wariacjach utwory taneczne: polonezy, walce, mazurki, marsze oraz siciliana.

Bobrowicz często łączył kilka wariacji w nadrzędne całości, w oryginalny sposób aranżował grę z rytmem i metrum. W nowatorski sposób rozwinął brzmienie gitary klasycznej, które dopiero w II połowie XX wieku przekroczyło granice wytyczone przez polskiego muzyka.

Do najwybitniejszych dzieł koncertowych należą: Rondo op. 17 a także wiązanka na tematy z opery Zampa Ferdinanda Hérolda (op. 21), które zachwycają swoim rozmachem artystycznym, objętością i oryginalnymi aranżacjami orkiestrowymi.

Wybitnym dziełem jest również poemat taneczny Wielki polonez A-dur op. 24, który jest uważany za jedno z najwybitniejszych dzieł muzyki gitarowej XIX wieku.

Współpraca z firmą Wydawniczą Breitkopf und Härtel

Los skierował Bobrowicza do lipskiego kupca Gotzwärga, teścia właściciela firmy Breitkopf und Härtel (wydawnictwo założone w 1719 r., funkcjonuje do dziś). Firma specjalizowała się w branży muzycznej, tak więc w 1833 roku Bobrowicz rozpoczął współpracę z lipskim wydawnictwem. Miał być odpowiedzialny za druk większości książek w języku polskim. Podejmując się prac korektorskich dla tej instytucji, nie przypuszczał, że zostanie wkrótce redaktorem dużych serii wydawniczych.

W 1834 roku firma wydała „Bibliotekę Kieszonkową Klasyków Polskich”. Redaktorem serii został właśnie Bobrowicz. Przedsięwzięciem, które przyniosło rozgłos polskiemu redaktorowi, było przygotowanie dziesięciotomowej edycji „Herbarza Polskiego” Kaspra Niesieckiego. Edycja ukazała się w latach 1839–1846 nakładem firmy B&H.

Librairie Étrangère

Dwa tygodnie po otrzymaniu obywatelstwa, tj. w 1848 roku, Bobrowicz został prawnym właścicielem Librairie Étrangère, księgarni i wydawnictwa. Było to przedsiębiorstwo sortymentowo-nakładowe, zapewniające zbyt książek wydanych własnym nakładem, jak też objętych sprzedażą komisową.

Książki Księgarni Zagranicznej nie były treściowo związane z emigracją i stanowiły wydawnictwa dla przeciętnego odbiorcy. Cechowała je duża staranność, czasem zbytkowna szata graficzna i nietypowy krój czcionek. Wiele tytułów miało dwa wydania: zwykłe i luksusowe (oprawy z płótna angielskiego, safianu, skóry z wyciskami; więcej ilustracji). Wśród druków dominowały książki beletrystyczne i dzieła historyczne.

Konkurencja była ogromna, pojawiły się kłopoty ze zbytem wydawnictw. Były spowodowane nie tylko brakiem zdolności handlowych księgarza, jak i wygórowanymi żądaniami osób dysponujących książkami. Pomimo słusznych zasad jakimi kierował się w księgarstwie Bobrowicz, nie potrafił egzekwować należnych mu kwot. Lista jego dłużników była długa, a wysyłane monity nie skutkowały.

W 1859 roku Jan Nepomucen Bobrowicz ogłosił bankructwo. Pozostałe nakłady po upadku Księgarni Zagranicznej wykupił Zygmunt Gerstmann. Wiadomo, że w Brukseli sprzedawał książki Bobrowicza jako własne publikacje.

Schyłek życia

W roku upadku Księgarni udał się wraz z rodziną do Drezna, gdzie głównym zajęciem pozostawała działalność księgarska.

Bobrowicz zmarł 2 listopada 1881 roku. Został pochowany w Dreźnie na Nowym Cmentarzu Katolickim, a jego nagrobek przetrwał do 1925 roku. Później miejsce to zostało opłacone przez inną rodzinę.

Dzieła muzyczne

Podsumowanie i spis najważniejszych publikacji

Bobrowicz wydał 400 tomów dzieł polskich, z czego połowę we własnej firmie.

Uwagi

  1. Wg niektórych biogramów pracował w Sekretariacie Senatu Wolnego Miasta Krakowa aż do wybuchu powstaniu listopadowym, kiedy to miał porzucić tę pracę i dołączyć do powstańców. Jest to jednak kwestionowane.
  2. Wg niektórych biogramów miał uzyskać stopień podporucznika artylerii konnej i mieć funkcję adiutanta gen. Józefa Bema. Jest to jednak kwestionowane.

Przypisy

  1. a b c d e KrzysztofK. Komarnicki KrzysztofK., Jan Nepomucen Bobrowicz , Dziedzictwo Muzyki Polskiej  .
  2. a b c AgniszkaA. Łukomska-Kryger AgniszkaA., Polski emigracyjny ruch wydawniczo-księgarski w Lipsku w latach 1830–1918, „Biblioteka”, 17, 2013, s. 119–137, DOI10.14746/b.2013.17.6  . Za: Stanisław PiotrS.P. Koczorowski Stanisław PiotrS.P., Bobrowicz Jan Nepomucen, Polski Słownik Biograficzny, t. 2, Kraków 1936, s. 157–158 .
  3. a b HannoH. Batorowska HannoH., Jan Nepomucen Bobrowicz polski wydawca i księgarz w Saksonii w czasach Wielkiej Emigracji, Kraków: Wydawnictwo Naukowe WSP, 1992 (Prace Monograficzne Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie Nr 140), ISSN 0239-6025  .brak strony (książka)
  4. Bobrowicz Jan Nepomucen, Encyklopedia PWN  .

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Polska muzyka romantyzmu
Kompozytorzy
Wirtuozi
Ważniejsze utwory
Czasopisma muzyczne
Drukarnie
Początki badań etnograficznych
Inne sztuki
Kontrola autorytatywna (osoba):Encyklopedia internetowa: