Temat Filmografia Jamesa Stewarta jest szeroko dyskutowany w dzisiejszym społeczeństwie i jest przedmiotem wielu badań i debat. Od wielu lat Filmografia Jamesa Stewarta jest dla wielu źródłem inspiracji i refleksji, a jego znaczenie nie maleje wraz z upływem czasu. W tym artykule zajmiemy się różnymi aspektami związanymi z Filmografia Jamesa Stewarta, badając jego wpływ na życie codzienne, znaczenie w środowisku akademickim i wpływ na kulturę popularną. Na tych stronach będziemy analizować różne perspektywy i opinie na temat Filmografia Jamesa Stewarta, aby rzucić światło na ten temat i promować jego lepsze zrozumienie.
James Stewart (1908–1997) w trwającej 63 lata karierze występował w filmach, radiu, telewizji i na scenie. Pojawił się w 82 produkcjach fabularnych[1]. Pięciokrotnie uzyskiwał nominację do nagrody Akademii Filmowej[2] i trzykrotnie do Złotego Globu[3], z czego zdobył jedną statuetkę Oscara[4] oraz jedną nagrodę Hollywoodzkiego Stowarzyszenia Prasy Zagranicznej[5]. Uznawany jest za jednego z najwybitniejszych aktorów w historii kinematografii amerykańskiej i „Złotej Ery Hollywood”[6].
Karierę rozpoczynał na początku lat 30. od występów na Broadwayu[7], zbierając pozytywne oceny krytyków za kreacje w sztukach Goodbye Again (1932/1933)[8] czy Yellow Jack (1934)[9]. Pełnometrażowym debiutem Stewarta na dużym ekranie był występ w dramacie kryminalnym Morderca (1935)[10]. W latach 30. występował głównie w produkcjach z gatunku komedii romantycznych, partnerując w głównych rolach Jean Harlow w Żonie czy sekretarce (1936) i Janet Gaynor w Small Town Girl (1936)[11]. Istotnym punktem w początkowych latach jego kariery była kreacja Johna „Trucka” Crossa w dramacie sportowym Navy Blue and Gold (1937)[12].
W 1938 nawiązał współpracę z Frankiem Caprą, występując w dwóch przełomowych filmach – komedii romantycznej Cieszmy się życiem (1938) z Jean Arthur, dzięki której zyskał status gwiazdy[13], i w politycznym komediodramacie Pan Smith jedzie do Waszyngtonu (1939)[14], który przyniósł mu pierwszą nominację do nagrody Akademii Filmowej w kategorii dla najlepszego aktora pierwszoplanowego[15]. Do pozostałych ważnych produkcji Stewarta z lat 30. i 40. zalicza się western Destry znowu w siodle (1939) z Marlene Dietrich[16], komedie romantyczne Sklep za rogiem z Margaret Sullavan[17] i Filadelfijska opowieść (1940), gdzie partnerował w głównych rolach Cary’emu Grantowi i Katharine Hepburn[18], a jego kreacja reportera Macaulaya Connora przyniosła mu Oscara w kategorii dla najlepszego aktora pierwszoplanowego[19], oraz dramat z elementami fantasy To wspaniałe życie (1946) z Donną Reed[20].
W latach 50. zmienił wizerunek ekranowy, odchodząc od komedii romantycznej na rzecz bardziej mroczniejszych ról. Nawiązał współpracę z Anthonym Mannem, występując w wyreżyserowanym przez niego przebojowym westernie Winchester ’73 (1950)[21]. Uznanie przyniosła mu główna rola w komediodramacie fantasy Harvey (1950), za którą był nominowany do Oscara i Złotego Globu[22], i kreacja szeryfa Howarda Kempa w westernie Naga ostroga (1953) razem z Janet Leigh[23]. Dzięki współpracy z Alfredem Hitchcockiem stworzył w dreszczowcach psychologicznych Okno na podwórze (1954), gdzie partnerowała mu Grace Kelly, i Zawrót głowy (1958), razem z Kim Novak, kreacje o bardziej skomplikowanej osobowości[24][25]. Do ważnych filmów w późniejszym etapie kariery Stewarta zalicza się kryminalny dramat sądowy Anatomia morderstwa (1959)[26] oraz westerny Jak zdobywano Dziki Zachód i Człowiek, który zabił Liberty Valance’a (1962)[27]. W latach 70. występował głównie w telewizji[28]; za rolę w serialu Hawkins (1973–1974) otrzymał Złotego Globa dla najlepszego aktora w serialu dramatycznym[29].
W latach 1950, 1952–1959 i 1965 był notowany w pierwszej dziesiątce najbardziej dochodowych amerykańskich aktorów[30]. Dziesięć filmów z jego udziałem było zestawianych w pierwszej dziesiątce podsumowań roku w box offisie w Stanach Zjednoczonych, z czego Największe widowisko świata (1952), Okno na podwórze i Jak zdobywano Dziki Zachód osiągały najwyższą pozycję. Dwadzieścia sześć filmów, w których Stewart wziął udział, było nominowanych przynajmniej do jednego Oscara, a dziewięć z nich zdobyło co najmniej jedną statuetkę. Czterdzieści pięć produkcji z udziałem aktora, po uwzględnieniu inflacji, przekroczyło sumę 100 milionów dolarów dochodu z biletów na rynku krajowym[31].
Rok[a] | Tytuł | Rola | Tytuł oryg. / uwagi | Źr |
---|---|---|---|---|
1934 | Art Trouble | Jack Burton | film krótkometrażowy, niewym. w czołówce | [32] |
1935 | Morderca | „Shorty” | The Murder Man | [33] |
1936 | Next Time We Love | Christopher Tyler | [34] | |
Rose Marie | Jack Flower | [35] | ||
Żona czy sekretarka | Dave | Wife vs. Secretary (Wife versus Secretary) | [36] | |
Small Town Girl | Elmer Clampett | [37] | ||
Speed | Terry Martin[b] | [39] | ||
Tylko raz kochała | Roderick „Rowdy” Dow | The Gorgeous Hussy | [40] | |
Urodzona do tańca | Ted Barker | Born to Dance | [41] | |
Od wtorku do czwartku | David Graham | After the Thin Man | [42] | |
Important News | Cornelius „Corn” Stevens | film krótkometrażowy | [32] | |
1937 | Siódme niebo | Chico | Seventh Heaven | [43] |
The Last Gangster | Paul North | tytuł alt.: Another Public Enemy | [44] | |
Navy Blue and Gold | John „Truck” Cross | [45] | ||
1938 | W ludzkich sercach | Jason Wilkins | Of Human Hearts | [46] |
Blond niebezpieczeństwo | profesor Peter Morgan Jr. | Vivacious Lady | [47] | |
Listy z frontu | sierżant William „Texas” Pettigrew | The Shopworn Angel | [48] | |
Screen Snapshots Series 17, No. 12 | on sam | film dokumentalny, krótkometrażowy | [49] | |
Cieszmy się życiem | Tony Kirby | You Can’t Take It with You | [50] | |
1939 | Stworzeni dla siebie | John Horace Mason | Made for Each Other | [51] |
Biała kawalkada | Larry Hall | The Ice Follies of 1939 | [52] | |
Ten cudowny świat | Guy Johnson | It’s a Wonderful World | [53] | |
Hollywood Hobbies | on sam | film dokumentalny, krótkometrażowy | [54] | |
Pan Smith jedzie do Waszyngtonu | Jefferson „Jeff” Smith[c] | Mr. Smith Goes to Washington | [56] | |
Destry znowu w siodle | Thomas Jefferson „Tom” Destry Jr. | Destry Rides Again | [57] | |
1940 | Sklep za rogiem | Alfred Kralik | The Shop Around the Corner | [58] |
Śmiertelna zawierucha | Martin Breitner | The Mortal Storm | [59] | |
No Time for Comedy | Gaylord „Gay” Esterbrook | [60] | ||
Filadelfijska opowieść | reporter Macaulay „Mike” Connor | The Philadelphia Story | [61] | |
1941 | Bądź ze mną | Bill Smith | Come Live with Me | [62] |
Pot o’ Gold | James Hamilton „Jimmy” Haskel | [63] | ||
Kulisy wielkiej rewii[d] | Gilbert „Gil” Young | Ziegfeld Girl | [65] | |
1942 | Fellow Americans | narrator | film dokumentalny, krótkometrażowy | [66] |
Winning Your Wings[e] | on sam | propagandowy film dokumentalny, krótkometrażowy | [32] | |
1946 | American Creed | film dokumentalny, krótkometrażowy | [66] | |
To wspaniałe życie | George Bailey[f] | It’s a Wonderful Life | [68] | |
1947 | Thunderbolt | narrator | film dokumentalny | [66] |
Magiczne miasto | Lawrence „Rip” Smith | Magic Town, tytuł alt.: The Magic City | [69] | |
1948 | Dzwonić Northside 777 | reporter P.J. McNeal | Call Northside 777 | [70] |
On Our Merry Way | Slim | [71] | ||
Sznur | Rupert Cadell | Rope | [72] | |
10,000 Kids and a Cop | narrator | film dokumentalny | [66] | |
You Gotta Stay Happy | Marvin Payne | [73] | ||
1949 | How Much Do You Owe? | narrator | film krótkometrażowy | [74] |
Historia Monty Strattona | Monty Stratton | The Stratton Story | [75] | |
Malaya | John Royer | [76] | ||
1950 | Winchester ’73 | Lin McAdam | [77] | |
Złamana strzała | kapitan Tom Jeffords | Broken Arrow | [78] | |
Wielka wygrana | William J. „Bill” Lawrence | The Jackpot | [79] | |
Harvey | Elwood P. Dowd | [32] | ||
And Then There Were Four | narrator | film krótkometrażowy | [80] | |
1951 | Nie ma autostrad w chmurach | inżynier Theodore Honey | No Highway in the Sky | [81] |
1952 | Największe widowisko świata | klaun Buttons | The Greatest Show on Earth | [82] |
Zakole rzeki | Glyn McLyntock | Bend of the River | [83] | |
Carbine Williams | David Marshall „Marsh” Williams | [84] | ||
1953 | Naga ostroga | szeryf Howard Kemp | The Naked Spur | [85] |
Zatoka Sztormów | inżynier United States Navy Steve Martin | Thunder Bay | [86] | |
1954 | Tomorrow’s Drivers | narrator | film krótkometrażowy | [49] |
Historia Glenna Millera | Glenn Miller | The Glenn Miller Story | [87] | |
Daleki kraj | Jeff Webster | The Far Country | [88] | |
Okno na podwórze | L.B. „Jeff” Jeffries | Rear Window | [89] | |
1955 | Dowództwo lotnictwa strategicznego | porucznik Robert „Dutch” Holland | Strategic Air Command | [90] |
Mściciel z Laramie | Will Lockhart | The Man from Laramie | [88] | |
1956 | Człowiek, który wiedział za dużo | doktor Benjamin „Ben” McKenna | The Man Who Knew Too Much, remake filmu z 1934[91] | [92] |
1957 | W duchu St. Louis | Charles Lindbergh | The Spirit of St. Louis | [93] |
Nocne przejście | Grant McLaine | Night Passage | [94] | |
1958 | Zawrót głowy | John „Scottie” Ferguson | Vertigo | [95] |
Czarna magia na Manhattanie | Shepherd „Shep” Henderson | Bell, Book and Candle | [96] | |
Ambassador with Wings | narrator | film krótkometrażowy | [74] | |
1959 | Anatomia morderstwa | Paul Biegler | Anatomy of a Murder | [97] |
Historia FBI | John Michael „Chip” Hardesty | The FBI Story | [98] | |
1960 | The Mountain Road | major Baldwin | [96] | |
1961 | Dwaj jeźdźcy | szeryf Guthrie McCabe | Two Rode Together | [99] |
X–15 | narrator | niewym. w czołówce | [80] | |
1962 | Jak zdobywano Dziki Zachód | Linus Rawlings | How the West Was Won | [100] |
Człowiek, który zabił Liberty Valance’a | Ransom Stoddard | The Man Who Shot Liberty Valance | [101] | |
Mr Hobbs na urlopie | Roger Hobbs | Mr. Hobbs Takes a Vacation | [102] | |
1963 | Weź ją – jest moja | Frank Michaelson | Take Her, She’s Mine | [103] |
1964 | Jesień Czejenów | szeryf Wyatt Earp | Cheyenne Autumn | [104] |
1965 | Droga Brigitte | profesor Robert Leaf | Dear Brigitte | [105] |
Shenandoah | Charlie Anderson | Dear Brigitte | [106] | |
Start Feniksa | kapitan Frank Towns | The Flight of the Phoenix | [107] | |
1966 | Szlachetna rasa | Sam Burnett | The Rare Breed | [108] |
1968 | Szeryf z Firecreek | szeryf Johnny Cobb | Firecreek | [109] |
Bandolero! | Mace Bishop | [110] | ||
1970 | Klub Towarzyski Cheyenne | John O’Hanlan | The Cheyenne Social Club | [66] |
1971 | Błędne koło | Mattie Appleyard | Fools’ Parade, tytuł alt.: Dynamite Man from Glory Jail | |
Directed by John Ford | on sam | film dokumentalny | [80] | |
1974 | To jest rozrywka! | narrator, on sam | tytuł oryg.: That’s Entertainment!, film, dokumentalny, musical | [111] |
1976 | Sentimental Journey | narrator | film dokumentalny, krótkometrażowy | [80] |
Rewolwerowiec | doktor E.W. Hostetler | The Shootist | [66] | |
1977 | Port lotniczy ’77 | Philip Stevens | Airport ‘77 | |
1978 | Wielki sen | generał Sternwood | The Big Sleep, remake filmu z 1946[112] | |
The Magic of Lassie | Clovis Mitchell | |||
1980 | Zielony horyzont | stary człowiek | A Tale of Africa, tytuły alt.: The Green Horizon, Afurika Monogatari | [113] |
1991 | Amerykańska opowieść. Fievel jedzie na Zachód | szeryf Wylie Burp (głos) | film animowany, An American Tail: Fievel Goes West | [114] |
Poniższa tabela przedstawia wykaz wybranych występów Stewarta w różnych programach telewizyjnych, natomiast zawiera kompletny zbiór filmowych przedsięwzięć aktora, zrealizowanych dla telewizji:
Rok | Tytuł | Rola | Informacje | Stacja | Źr |
---|---|---|---|---|---|
1952–1962 | The Jack Benny Program | on sam | Stewart wystąpił w siedmiu odcinkach w latach 1952–1964 | CBS | [115] |
1955 | The Colgate Comedy Hour | odcinek z 12 czerwca 1955 | NBC | ||
1955–1957 | General Electric Theater | Bart, Britt Ponset, Joe Newman | odcinki „The Windmill” (1955), „The Town with a Past” i „The Trail to Christmas” (1957) | CBS | [116] |
1959 | The Ed Sullivan Show | on sam | odcinek z 29 marca 1959 | [117] | |
Lux Playhouse | narrator | odcinek „Cowboy Five-Seven”, data emisji: 1 lipca 1959 | NBC | [118] | |
Startime | Azel Dorsey | odcinek „Cindy’s Fella”, data emisji: 15 grudnia 1959 | [119] | ||
1962 | Alcoa Premiere | Slim Conway | odcinek „Flashing Spikes”, data emisji: 4 października 1962 | ABC | [113] |
1968 | The Dean Martin Show | on sam | odcinek z 5 grudnia 1968 | NBC | [120] |
1971 | The American West of John Ford | narrator | dokument telewizyjny poświęcony Johnowi Fordowi, data emisji: 5 grudnia 1971 | CBS | [113] |
1971–1972 | The Jimmy Stewart Show | profesor James K. Howard | sitcom, 24 odcinki | NBC | |
1972 | Hallmark Hall of Fame | Elwood P. Dowd | film telewizyjny na podstawie sztuki Harvey z 1944 | ||
1973–1974 | Hawkins | Billy Jim Hawkins | serial kryminalny, 7 odcinków | CBS | |
1974 | Historia II wojny światowej | on sam | dokumentalny serial telewizyjny, odcinek ze stycznia 1974, tytuł oryg.: The World at War | ITV | [121] |
1976 | An All-Star Tribute to John Wayne | dokument poświęcony Johnowi Wayne’owi, data emisji: 27 października 1976 | ABC | [122] | |
1979–1989 | The Tonight Show Starring Johnny Carson | począwszy od 1979, Stewart kilkunastokrotnie brał udział w programie Johnny’ego Carsona | NBC | [123] | |
1980 | Gwiazdka pana Kruegera | pan Krueger | film telewizyjny, tytuł oryg.: Mr. Krueger’s Christmas | [74] | |
1983 | Z prawej strony drogi | Teddy Dwyer | film telewizyjny, tytuł oryg.: Right of Way | HBO | [113] |
1986 | Północ-Południe | Miles Colbert | miniserial, tytuł oryg.: North and South, Book II | ABC |
Rok | Program | Odcinek | Data emisji | Źr |
---|---|---|---|---|
1937 | Lux Radio Theatre | Madame X | 14 czerwca 1937 | [124] |
Silver Theater | First Love | 3 października 1937 | [125] | |
10 października 1937 | ||||
17 października 1937 | ||||
24 października 1937 | ||||
Good News of 1938 | występ gościnny | 30 grudnia 1937 | [126] | |
1938 | Silver Theater | Up from Darkness | 23 października 1938 | [127] |
1939 | Misty Mountain | 22 stycznia 1939 | [128] | |
29 stycznia 1939 | ||||
The Screen Guild Theater | Tailored By Toni | 12 marca 1939 | [129] | |
Going My Way | 5 listopada 1939 | [130] | ||
1940 | Single Crossing | 11 lutego 1940 | ||
Sklep za rogiem | 29 września 1940 | |||
1941 | Lux Radio Theatre | The Moon’s Our Home | 10 lutego 1941 | [131] |
We Hold These Truths | We Hold These Truths | 15 grudnia 1941 | [132] | |
1942 | Plays for Americans | A Letter at Midnight | 15 marca 1942 | [133] |
This is War | Your Air Force | 4 kwietnia 1942 | [134] | |
Lux Radio Theatre | Filadelfijska opowieść | 20 lipca 1942 | [135] | |
1945 | Destry znowu w siodle | 5 listopada 1945 | [136] | |
Cavalcade of America | A Guy Who Had to Have a Horse | 12 listopada 1945 | [137] | |
Theater of Romance | No Time for Comedy | 20 listopada 1945 | [138] | |
Lux Radio Theatre | Stworzeni dla siebie | 17 grudnia 1945 | ||
1946 | Suspense | Consequence | 21 lutego 1946 | [139] |
1947 | Family Theater | Flight from Home | 13 lutego 1947 | [134] |
Lux Radio Theatre | To wspaniałe życie | 10 marca 1947 | [140] | |
The Screen Guild Theater | Filadelfijska opowieść | 17 marca 1947 | [137] | |
Church of the Air | Christs Way to Fullness of Life | 25 maja 1947 | [134] | |
Lux Radio Theatre | Magiczne miasto | 15 grudnia 1947 | [141] | |
1948 | Philco Radio Time | występ gościnny | 10 marca 1948 | [142] |
Readers’ Digest Radio Edition | One Way to Broadway | 18 marca 1948 | [143] | |
The Colgate Sports Newsreel | występ gościnny | 23 lipca 1948 | [137] | |
1949 | Lux Radio Theatre | You Gotta Stay Happy | 17 stycznia 1949 | [144] |
Philco Radio Time | występ gościnny | 6 kwietnia 1949 | [142] | |
Screen Directors Playhouse | To wspaniałe życie | 8 maja 1949 | [137] | |
Suspense | Consequence 2 | 19 maja 1949 | ||
Lux Radio Theatre | Czerwona narzeczona | 29 sierpnia 1949 | [145] | |
Suspense | Mission Completed | 1 grudnia 1949 | [146] | |
Screen Directors Playhouse | Dzwonić Northside 777 | 9 grudnia 1949 | ||
1950 | Magiczne miasto | 6 stycznia 1950 | [137] | |
Lux Radio Theatre | Historia Monty Strattona | 13 lutego 1950 | [146] | |
1951 | „When Johnny Comes Marching Home” | 26 lutego 1951 | [147] | |
Screen Directors Playhouse | Next Time We Love | 29 marca 1951 | [137] | |
Suspense | The Rescue | 19 kwietnia 1951 | ||
Screen Directors Playhouse | Wielka wygrana | 26 kwietnia 1951 | ||
Złamana strzała | 7 września 1951 | |||
Lux Radio Theatre | Winchester ’73 | 12 listopada 1951 | [148] | |
1952 | Nie ma autostrad w chmurach | 28 kwietnia 1952 | [149] | |
1953 | Theatre Guild on the Air | O’Halloran’s Luck | 1 marca 1953 | [150] |
The Bing Crosby Show for General Electric | występ gościnny | 12 marca 1953 | [134] | |
1953–1954 | The Six Shooter | cotygodniowe występy Stewarta w roli Britta Ponseta | 20 września 1953–24 czerwca 1954 | [151] |
1954 | Quiet City | 4 lutego 1954 | [137] | |
Fibber McGee and Molly | Nature Hike | 21 kwietnia 1954 | [137] | |
An Orchid Plant for Doc | 5 maja 1954 |
James Stewart debiutował na scenie rolą Buqueta w spektaklu The Wolves (1928) w okresie nauki w Mercersburg Academy[152][153]. W 1932 występował w rolach epizodycznych w teatrze repertuarowym University Players[154]. Przeprowadziwszy się do Nowego Jorku, 29 października 1932 zadebiutował na Broadwayu w sztuce Carry Nation[7]. Niespełna dwa miesiące później, 28 grudnia wystąpił w komedii Goodbye Again, a jego rola szofera otrzymała przychylne oceny krytyków[155]. Kolejne spektakle z udziałem aktora, w tym Spring in Autumn (1933) i All Good Americans (1933/1934), były granie nie dłużej jak miesiąc[156].
W 1934 otrzymał rolę sierżanta Johna O’Hary w dramacie Yellow Jack. Bohater kreowany przez Stewarta staje się przedmiotem eksperymentu z żółtą gorączką[157]. Mimo pochlebnych ocen kreacji aktora, spektakl zdjęto z afisza po dwóch miesiącach[9][158]. Kontynuację kariery teatralnej Stewarta stanowiły występy w sztukach We Die Exquisitely i All Paris Knows podczas letniego sezonu 1934, które wystawiano w Red Barn Theatre na Long Island[158]. Na Broadway powrócił jesienią, grając w Divided by Three (1934), Page Miss Glory (1934/1935) oraz A Journey By Night (1935)[159].
Rok (sezon) | Tytuł | Rola | Teatr | Źr |
---|---|---|---|---|
1928 | The Wolves | Buquet | b.d | [152][153] |
1932 | Carry Nation | Constable Gano | Biltmore Theatre | [160] |
1932–1933 | Goodbye Again | szofer | Theatre Masque | [161] |
1933 | Spring in Autumn | Jack Brennan | Henry Miller’s Theatre | [162] |
1933–1934 | All Good Americans | Johnny Chadwick | [163] | |
1934 | Yellow Jack | sierżant John O’Hara | Martin Beck Theatre | [164] |
We Die Exquisitely | b.d | Red Barn Theatre | [165] | |
All Paris Knows | ||||
Divided By Three | Teddy Parrish | Ethel Barrymore Theatre | [166][167] | |
1934–1935 | Page Miss Glory | Ed Olsen | Mansfield Theatre | [166][168] |
1935 | A Journey By Night | Carl | Shubert Theatre | [169] |
1947–1948 | Harvey[g] | Elwood P. Dowd | 48th Street Theatre | [170] |
1970 | ANTA Theatre | [171] | ||
1975 | A Gala Tribute to Joshua Logan | on sam | Imperial Theatre | [172] |