Dom (serial telewizyjny)

Wygląd przypnij ukryj Dom
Gatunek

obyczajowy
historyczny

Kraj produkcji

Polska

Oryginalny język

polski

Główne role

Tomasz Borkowy
Wacław Kowalski
Jan Englert
Zbigniew Buczkowski
Halina Rowicka
Tomasz Mędrzak
Wirgiliusz Gryń
Hanna Lachman
Jerzy Bończak

Liczba odcinków

25

Liczba serii

4

Produkcja
Produkcja

Zespół Filmowy „Iluzjon”, Zespół Filmowy „Kadr”

Reżyseria

Jan Łomnicki

Scenariusz

Jerzy Janicki
Andrzej Mularczyk

Muzyka

Waldemar Kazanecki
Piotr Hertel

Zdjęcia

Bogusław Lambach

Czas trwania odcinka

97 min

Pierwsza emisja
Stacja telewizyjna

TVP1

Pierwsza emisja

16 stycznia 1980 – 17 grudnia 2000

Format obrazu

4:3

Format dźwięku

Mono
Stereo

Dom – polski serial telewizyjny w reżyserii Jana Łomnickiego, emitowany na antenie TVP od 16 stycznia 1980 do 17 grudnia 2000. Opowiada o losach mieszkańców kamienicy przy ulicy Złotej w Warszawie od 1945 do 1980 roku. W TVP Polonia emitowany z napisami angielskimi.

Serial składa się z 25 odcinków, emitowanych w czterech seriach (w latach 1980, 1982–1987, 1996–1997, 2000). Jest jednym z najdłuższych polskich seriali pod względem rozciągłości lat emisji premierowych odcinków (20 lat od premiery do zakończenia serialu).

Fabuła

Mieszkańcy kamienicy przy ulicy Złotej wracają z wojennej tułaczki do zniszczonej Warszawy i rozpoczynają życie w drastycznie zmienionej sytuacji politycznej Polski. Serial pokazuje życie mieszkańców Polski Ludowej, odbudowę stolicy, przodowników pracy, a także nastroje zwolenników i przeciwników systemu komunistycznego w latach 1945–1980. Serial „Dom” jest dokumentalno-obyczajową opowieścią przeplataną fragmentami ówczesnych kronik filmowych, ukazujących nastroje społeczne w ówczesnej rzeczywistości.

Najważniejszym bohaterem serialu jest Andrzej Talar, chłopak pochodzący z mazowieckiej wsi Sierpuchowo, który, po wyzwoleniu Warszawy w 1945, przyjeżdża tam na studia techniczne. Początkowo pracuje jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej protegowany przez uratowanego w czasie wojny pułkownika tzw. Ludowego Wojska Polskiego, który ułatwia mu również dostanie się na Politechnikę. Po studiach młody Talar podejmuje pracę inżyniera w FSO. Od końca wojny próbuje zdobyć serce Basi – dziewczyny mieszkającej w kamienicy przy ul. Złotej. Jej ukochany, poeta Łukasz Zbożny, zaginął w czasie wojny. Wielka miłość do niego, tęsknota i niepewność jego losów doprowadziły ją do problemów psychicznych, z których Andrzej pomógł jej wyjść ofiarując swoją miłość i wsparcie. Basia, będąc przekonaną, że Łukasz Zbożny nie żyje, zgadza się wyjść za mąż za Andrzeja. W tle – kontakty Andrzeja z komunistami i chęć opuszczenia rodzinnego Sierpuchowa prowadzą do konfliktu z ojcem.

Po pewnym czasie do Warszawy przyjeżdżają bracia Andrzeja – Bronek i Leszek. Bronek uczestniczy w odbudowie Warszawy, pracuje jako ochotnik przy budowie Trasy W-Z wyrabiając „110% normy” i stając się przodownikiem pracy, który, przekonany, że jako przodownik stał się kimś bardzo ważnym (awans na kierownika budowy, do czego nie miał niezbędnych kwalifikacji), nie zdaje sobie sprawy, że władza wykorzystuje go do celów propagandowych, by go porzucić, gdy już nie będzie potrzebny. W tym czasie, Bronek zakochuje się bez wzajemności w Ewie, artystce „Mazowsza” prowadzącej zajęcia dla młodych robotników. Odrzucony, pewnej nocy upija się i wchodzi na rusztowanie tynkowanej kamienicy, którą wcześniej budował, aby kwiaty z wiechy dać ukochanej. Spada z rusztowania, ponosząc śmierć na miejscu. Świadkiem zdarzenia jest najmłodszy z braci – Leszek, który później obwinia Andrzeja i Ewę o śmierć brata. Z kolei Ewa popada w alkoholizm i zostaje wyrzucona z „Mazowsza”. Tymczasem, gdy żona Andrzeja dowiaduje się, że jej ukochany – Łukasz Zbożny – żyje i wrócił do Polski, postanawia odejść od męża. Podczas pobytu w rodzinnej wsi związanego z chorobą ojca, Andrzej spotyka Ewę. Przekonany, że nie uda mu się odzyskać Basi zaczyna romans z Ewą, która kocha go od dawna, w wyniku czego biorą ślub. Po śmierci ojca bracia decydują się zabrać matkę do Warszawy i sprzedać rodzinny dom.

Kamienica przy Złotej to tygiel osób z różnych warstw społecznych. Mieszkają tu wykształceni inteligenci, robotnicy, przeciwnicy władzy ludowej marzący o wolnej Polsce i zagorzali komuniści. Główną postacią jest dozorca Ryszard Popiołek, stary warszawiak z zasadami umiejący zapanować nad mieszkańcami i wprowadzić ład. Oprócz niego kamienicę zamieszkują: rodzina Lermaszewskich, do której należy Henio – spekulant i drobny warszawski cwaniaczek z głową do interesów; lekarz Sergiusz Kazanowicz – samotnik separujący się od społeczeństwa w wyniku traumy doznanej podczas pobytu w obozie koncentracyjnym (Syndrom KZ); Mundek, przyjaciel Andrzeja pracujący jako filmowiec, oraz jego partnerka – celniczka Halina; piłkarz Kostek Bawolik z żoną i synkiem, młody lekarz Karol Lang, syn przedwojennego starosty, a także rodzina komunisty Jasińskiego z Woli, którego córka Lidia została zgwałcona przez niemieckiego żołnierza, zaszła w ciążę i urodziła syna, Mietka. W późniejszych odcinkach to właśnie Mietek staje się jedną z najważniejszych postaci serialu, jeszcze później są to synowie Andrzeja i Ewy Talarów – Kajtek i Krzysiek.

Odcinki

seria 1
  1. Co ty tu robisz, człowieku? (1980)
  2. Zapomnij o mnie (1980)
  3. Warkocze naszych dziewcząt będą białe (1980)
  4. A jeszcze wczoraj było wesele (1980)
  5. Ponad 200 czwartków (1980)
  6. Nosić swoją skórę (1980)
  7. Zażalenie do Pana Boga (1980)
seria 2
  1. Jak się łowi dzikie ptaki (1982)
  2. Po obu stronach muru (1982)
  3. Nie przesadza się starych drzew (1982)
  4. Jedenaste: nie wychylaj się (1982)
  5. Kto dziś tak umie kochać (1987), w założeniu – końcowy
seria 3
  1. Coś się kończy, coś się zaczyna (1996)
  2. Ta mała wiolonczelistka (1996)
  3. Długa księżycowa noc (1996)
  4. Przed miłością nie uciekniesz (1996)
  5. Komu gra ta orkiestra (1997)
  6. Trzecie kłamstwo (1997)
  7. Jestem dla ciebie niedzielą (1997)
  8. Powrót z dalekiej podróży (1997)
seria 4
  1. Naiwne pytania (2000)
  2. Miłość to tylko obietnica (2000)
  3. Kolejka do życia (2000)
  4. Droga na skróty (2000)
  5. Dziś każdy ma dwadzieścia lat (2000)

Obsada

Postacie

Rodzina Talarów

Rodzina Popiołków

Rodzina Lermaszewskich

Rodzina Jasińskich i Pocięgłów

Rodzina Wrotków

Rodzina Lawinów

Rodzina Bawolików

Rodzina Stroynowskich

Pozostali

Produkcja

Kamienica przy ul. Pańskiej 85 w Warszawie, która zagrała kamienicę przy ul. Złotej 25 w odc. 1–12 Kamienica przy ul. Kowelskiej 6

Serial nazwaliśmy „Dom”, ponieważ w naszym zamierzeniu przez opowieść o kamienicy chcieliśmy opowiedzieć o Warszawie, a poprzez Warszawę o Polsce. Nasz dom stał się pryzmatem, przez który wszystko widać. Tytuł można więc uznać za symboliczny.

Odniesienia

Upamiętnienie serialu na nagrobku Jerzego Janickiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Historyczne Kultura masowa

Błędy realizacyjne i niekonsekwencje w fabule

Przypisy

  1. Biogram Zbigniewa Kryńskiego na www.filmpolski.pl.
  2. a b c d e f g Justyna Woś-Nyczkowa. Wspomnienia. Powrót na kresy (nie tylko sentymentalna). Jerzy Janicki o domu. „Profile. Rzeszowski Miesięcznik Społeczno-Kulturalny”. Nr 12 (231), s. 6–8, 1988. 
  3. a b c d Dom – mówi to panu coś?. zw.com.pl. . (pol.).
  4. Michał Pilich: Ulice Nowej Pragi. Warszawa: Veda, 2003, s. 139. ISBN 978-83-61932-08-6.
  5. a b Jolanta Majewska-Machaj: Byliśmy jak rodzina. swiatseriali.pl. . . (pol.).
  6. a b Agencja W. Impact: Historia kamienicy przy ulicy Złotej. swiatseriali.pl. . . (pol.).
  7. Na nasze pytania odpowiada Piotr Grabowski. „Nowiny”, s. 8, nr 56 z 20–22 marca 1981. 
  8. Dom. Część 1. lubimyczytac.pl. . (pol.).
  9. Dom. Część 2. lubimyczytac.pl. . (pol.).
  10. Dom. Część 3. lubimyczytac.pl. . (pol.).
  11. Górnik Zabrze w europejskich pucharach – lista wszystkich spotkań oraz statystyki występów – Historia Polskiej Piłki Nożnej – HPPN.PL , www.hppn.pl  .

Linki zewnętrzne

Filmy i seriale w reżyserii Jana Łomnickiego
Lata 60.
Lata 70.
Lata 90.
Seriale TV
Seriale produkowane przez Telewizję Polską
Seriale obyczajowe i telenowele
Seriale komediowe
Seriale kryminalne i sensacyjne
Seriale wojenne i historyczne
Seriale animowane
Seriale młodzieżowe i dla dzieci
Seriale paradokumentalne
Encyklopedia internetowa (serial telewizyjny): Identyfikatory zewnętrzne: